88 Tiêu Chuẩn Và 6 Quy Chuẩn Về Năng Lượng Nguyên Tử
Đến năm 2030, Việt Nam dự kiến sẽ triển khai 88 tiêu chuẩn và 6 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho ngành năng lượng nguyên tử. Sự phối hợp giữa Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia và Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam là rất quan trọng trong quá trình này.
Các tiêu chuẩn và quy chuẩn sẽ được xây dựng trên cơ sở tương thích với các thông lệ quốc tế, như từ Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), và Ủy ban Kỹ thuật điện quốc tế (IEC). Danh sách này sẽ được rà soát hàng năm để kịp thời thích ứng với tiến độ phát triển và nhu cầu thực tế của dự án. Dự Án Vành Đai 5: Kết Nối Kinh Tế Vùng Thủ Đô So Sánh Hai Biểu Tượng Tàng Hình: F-117 Nighthawk và B-2… Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa Qua Những Tên Gọi Mới Sau Sáp Nhập
Hệ thống 88 tiêu chuẩn được phát triển theo 4 giai đoạn, bao trùm toàn bộ quy trình vòng đời của nhà máy điện hạt nhân.
Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt. Ảnh: Mai Hà
Trong giai đoạn đầu từ 2026 đến 2027, các tiêu chuẩn cơ bản như hệ thống đo lường và điều khiển, an toàn bức xạ, và chất lượng nước sẽ được thiết lập. Sang giai đoạn 2027-2028, chú trọng vào các yêu cầu thiết kế và đánh giá an toàn cho nhà máy.
Giai đoạn 2028-2029 sẽ đi sâu vào các tiêu chuẩn kỹ thuật cho phần cứng và phần mềm trong hệ thống điều khiển. Cuối cùng, giai đoạn 2029-2030 sẽ hoàn thiện các tiêu chuẩn liên quan đến vận hành và bảo trì nhà máy.
Không chỉ giới hạn vào lĩnh vực điện hạt nhân, kế hoạch này cũng nhắm đến việc hoàn thiện quy chuẩn cho các ứng dụng năng lượng nguyên tử khác, đặc biệt trong y tế và môi trường.
Trong thời gian tới, từ nay đến 2028, sẽ có ba quy chuẩn được cập nhật, liên quan đến an toàn bức xạ và thiết bị y tế. Trong giai đoạn 2028-2030, ba quy chuẩn mới sẽ được đưa ra, bao gồm quy định về quan trắc môi trường và đánh giá tác động bức xạ.
470 Tiêu Chuẩn Quốc Tế Được Khuyến Khích Áp Dụng
Cùng với việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn trong nước, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng công bố danh mục 470 tiêu chuẩn quốc tế khuyến khích áp dụng trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Những tiêu chuẩn này bao quát mọi khía cạnh từ thiết kế, xây dựng cho đến vận hành nhà máy điện hạt nhân.
Các tiêu chuẩn này bao gồm những yêu cầu hiện đại như an ninh mạng, quản lý rủi ro số, và các ứng dụng của trí tuệ nhân tạo, điều này cho thấy Việt Nam đang tiếp cận một cách toàn diện và hiện đại trong lĩnh vực này.
Việc hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam tái khởi động chương trình điện hạt nhân, với hai dự án Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong giai đoạn 2030-2035, với tổng công suất từ 4.000 đến 6.400 MW.
Điện hạt nhân có thể giúp đảm bảo an ninh năng lượng và hỗ trợ Việt Nam đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, yêu cầu không chỉ là công nghệ mà còn là hệ thống pháp lý chặt chẽ và quản lý năng lực cao.
Tại Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII, các lãnh đạo đã nhấn mạnh rằng phát triển điện hạt nhân là một nhiệm vụ chiến lược lâu dài, cần có sự đồng bộ giữa pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản lý. Cơ quan quản lý cần có năng lực thẩm định, cấp phép và giám sát an toàn trong suốt vòng đời dự án.
Vì vậy, việc thiết lập 88 tiêu chuẩn và 6 quy chuẩn cùng danh mục 470 tiêu chuẩn quốc tế không chỉ là bước chuẩn bị kỹ thuật mà còn là nền tảng quan trọng cho hướng đi an toàn, hiện đại và bền vững cho điện hạt nhân tại Việt Nam. Đây sẽ là chìa khóa cho việc triển khai hiệu quả chương trình điện hạt nhân và mở rộng các ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế – xã hội trong tương lai.
Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để sớm triển khai Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận
