Hiện Tượng Sao Băng Mùa Hè Vẫn Kéo Dài
Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) đã thông báo rằng mặc dù đêm 12 và rạng sáng 13/8 là thời điểm cực đại của mưa sao băng Perseids, người yêu thiên văn vẫn có cơ hội để chiêm ngưỡng các vệt sao băng vào đêm 14/8 cùng các đêm tiếp theo.
Mưa sao băng Perseids không chỉ dừng lại sau thời điểm cực đại. Khi Trái Đất di chuyển vào dòng bụi mà sao chổi 109P/Swift–Tuttle đã để lại, các vệt sao băng vẫn sẽ tiếp tục xuất hiện trên bầu trời trong những đêm sau đó. Hành Động Đáng Khen Của Người Dân Khi Giao Nộp Rùa Núi Và… Cảnh Sát Nghệ An Tìm Kiếm Nạn Nhân Bị Lừa Ở Cơ Sở Phúc Tâm 8 Hành Động Kịp Thời Của Cảnh Sát Giao Thông Giúp Bệnh Nhân…
Đặc biệt, đêm 14/8 sẽ là thời điểm thuận lợi cho việc quan sát. Ánh trăng sẽ không gây ảnh hưởng đáng kể, tạo điều kiện cho người xem có cơ hội tìm thấy các vệt sao băng mờ và cũng thuận lợi để chụp ảnh Dải Ngân Hà.
Mưa sao băng Perseids trong thời gian tới. Ảnh: VACA
Để tối đa hóa cơ hội chiêm ngưỡng các sao băng, người xem nên chọn địa điểm cách xa ánh sáng đô thị. Nằm hoặc ngả lưng sẽ giúp mở rộng tầm nhìn, thay vì chỉ tập trung vào một khu vực nhất định được cho là điểm phát ra của sao băng.
Từ giữa tháng 7 đến cuối tháng 8 hàng năm, Trái Đất sẽ đi qua dòng bụi và đá vụn từ sao chổi 109P/Swift–Tuttle. Khi những hạt vật chất lao vào khí quyển với tốc độ gần 59 km/s, chúng sẽ phát sáng và tạo ra các vệt sáng mà chúng ta gọi là mưa sao băng Perseids. Từ Trái Đất, các vệt sao băng dường như phát ra từ chòm sao Perseus, từ đó mà tên gọi của trận mưa sao băng này được hình thành.
Perseids là một trong những trận mưa sao băng lâu đời đã được ghi nhận, với tài liệu đầu tiên xuất hiện ở Trung Quốc vào năm 36 sau Công Nguyên. Ở châu Âu, hiện tượng này được gọi là “The Tears of St. Lawrence” (Nước mắt của Thánh Lawrence) vì thời điểm cực đại của nó trùng với lễ hội Thánh Lawrence vào ngày 10/8.
Sao chổi 109P/Swift–Tuttle, vật thể tạo thành mưa sao băng này, đã được phát hiện vào năm 1862. Với đường kính khoảng 26 km — gấp đôi kích thước của thiên thể từng khiến khủng long tuyệt chủng — đây là vật thể lớn nhất thường xuyên cắt ngang quỹ đạo Trái Đất. Mặc dù không gây nguy hiểm trong nhiều thế kỷ tới, mỗi lần quay về gần Mặt Trời (khoảng 133 năm một lần), nó lại bổ sung thêm vật chất cho dòng bụi mà Trái Đất sẽ đi qua hàng năm.
Điểm thu hút nhất của Perseids là những cầu lửa (fireball) — các sao băng rất sáng, có thể đạt độ sáng cấp -3 hoặc mạnh hơn, để lại vệt dài hàng giây. Những cầu lửa này thường được tạo ra từ những mảnh vật chất lớn và dày đặc hơn trong dòng bụi từ Swift–Tuttle, và nếu chúng phát nổ trong khí quyển, chúng gọi là “bolide”.
Thời Điểm Quan Sát Lý Tưởng Cho Mưa Sao Băng
Theo CLB thiên văn nghiệp dư (USAC) từ Đại học Khoa học Tự nhiên, trong khoảng thời gian từ 9-10/8 đến 15-16/8, tần suất của sao băng Perseids vẫn sẽ rất cao. Vì vậy, đêm 14/8 và những đêm sắp tới là thời điểm tuyệt vời để quan sát hiện tượng này.
Thời gian lý tưởng để săn sao băng Perseids là từ 1-5 giờ sáng, đặc biệt là gần bình minh khi tâm điểm của trận mưa sao băng cao trên bầu trời. Người quan sát nên tìm một địa điểm tối tăm, tránh xa ánh sáng nhân tạo và dành khoảng 30 phút để mắt làm quen với bóng tối.
Người yêu thiên văn không cần phải sử dụng ống nhòm hay kính thiên văn để xem Perseids. Với một bầu trời trong xanh, tư thế thoải mái và sự kiên nhẫn, họ có thể dễ dàng thấy những vệt sáng bất ngờ trên bầu trời.
Điều kiện thuận lợi để quan sát Perseids trong những ngày này là giai đoạn gần Trăng non. Ánh trăng không chiếu sáng quá nhiều, giúp nền trời tối hơn và tăng khả năng nhìn thấy các vệt sao băng mờ.
Trong điều kiện thời tiết tốt, ở những địa điểm tối và có bầu trời quang đãng, có thể bắt gặp khoảng 50 vệt sao băng mỗi giờ.
Không chỉ có Perseids, những đêm này còn là thời điểm lý tưởng để ngắm nhìn Dải Ngân Hà. Khi không bị ánh sáng từ mặt trăng hay từ đô thị làm lệch lạc, dải sáng của Ngân Hà sẽ trở nên rõ nét hơn trên bầu trời đêm.
Trước bình minh ngày 14/8, người quan sát cũng có thể thấy hiện tượng sáu hành tinh trong một cuộc “diễu hành” thú vị. Tuy nhiên, không phải tất cả các hành tinh đều có thể dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường.
Dù đã có cơ hội thưởng thức mưa sao băng Perseids vào đêm cực đại hay bỏ lỡ, những đêm tiếp theo vẫn rất đáng để ngước nhìn bầu trời. Tìm một nơi tối tĩnh, chuẩn bị tư thế thoải mái và kiên nhẫn chờ đợi, người yêu thiên văn vẫn có khả năng bắt gặp những vệt sáng rực rỡ giữa không gian đêm.
Mưa sao băng Perseids 2026 sẽ sáng rực rỡ bầu trời đêm nay
