Định Hướng Tổ Chức Không Gian và Phân Luồng Giao Thông Trong Dự Án Vành Đai 5

Nguyên Tắc Phát Triển và Tổ Chức Không Gian

Dự án đường Vành đai 5, kéo dài khoảng 349 km, kết nối 7 địa phương bao gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Tuyến cao tốc này sẽ được thiết kế với 6 làn xe, tốc độ tối đa 100 – 120 km/h và có các đường song hành với tối thiểu 2 làn xe, tốc độ 60 – 80 km/h. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 288.268 tỷ đồng.

Trong phiên thảo luận, đại biểu Quốc hội Thích Bảo Nghiêm (đoàn Hà Nội) nhấn mạnh rằng việc đầu tư vào Vành đai 5 là hết sức cần thiết. Ông đã chỉ ra rằng dự án này với vai trò quan trọng trong việc tái cấu trúc không gian phát triển của Thủ đô cũng như vùng lân cận, đồng thời củng cố kết nối giữa Hà Nội và các đầu mối kinh tế, giao thông lớn. Ronaldo và Georgina: Hành Trình Tình Yêu Đến Ngày Cưới Sa… Xem Xét Tính Khả Thi Tài Chính Dự Án Đường Sắt Lào Cai &#… Chuyển Đổi Số Trong Ngành Giáo Dục: Nhiệm Vụ Cần Đặt Lên…

Đại biểu cũng chỉ ra rằng mục tiêu của dự án cần làm rõ hơn về việc phân luồng giao thông từ xa và tổ chức lại không gian phát triển quanh Vành đai 5. Đặc biệt, cần đảm bảo rằng các luồng vận tải inter-provincial, nhất là vận tải hàng hóa không có nhu cầu vào Hà Nội, có thể kết nối trực tiếp mà không cần vào sâu trong khu vực trung tâm thành phố.

Trong khi Vành đai 4 giúp mở rộng không gian đô thị lân cận, Vành đai 5 cần được định vị như một cái vòng kết nối quy mô vùng, qua đó phân bổ hợp lý các chức năng công nghiệp, logistics, dịch vụ và đô thị.

Đại biểu cũng nhấn mạnh rằng hiệu quả của tuyến Vành đai 5 sẽ phụ thuộc vào các nút giao và các tuyến kết nối xung quanh. Nếu đường chính hoàn tất nhưng các tuyến kết nối còn chậm trễ, điều đó sẽ hạn chế tác động tích cực của dự án.

Vì lý do đó, ông đã đề nghị Chính phủ cần xác định rõ trách nhiệm trong việc xác định các nút giao quan trọng và các tuyến kết nối thiết yếu, đồng thời bảo đảm đầu tư đồng bộ cho từng đoạn của Vành đai 5, gắn với tiến độ, nguồn vốn và trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương có liên quan.

“Vành đai 5 không nên chỉ đơn thuần được coi là dải đường bao quanh Hà Nội mà còn cần được định vị như một vành đai phát triển mới cho vùng Thủ đô,” đại biểu Thích Bảo Nghiêm nhấn mạnh.

Xác định Nguồn Vốn và Trách Nhiệm Đầu Tư

Liên quan đến nguồn vốn, dự thảo hiện tại xác định tổng ngân sách khoảng 288.268 tỷ đồng. Ngân sách Trung ương dự kiến sẽ bố trí 59.700 tỷ đồng cho tuyến cao tốc giai đoạn 2026 – 2030; các địa phương sẽ chịu trách nhiệm về vốn cho bồi thường, hỗ trợ tái định cư cũng như cho đường sắt và các đường song hành.

Đại biểu Thích Bảo Nghiêm đồng tình rằng các địa phương hưởng lợi cần có nghĩa vụ tham gia đầu tư. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng Vành đai 5 là công trình có tính chất liên kết vùng, không phải là công trình của riêng một địa phương nào.

Do đó, cần làm rõ nguyên tắc phân định trách nhiệm giữa ngân sách Trung ương và địa phương dựa trên bản chất của từng hạng mục, khả năng cân đối ngân sách và mức độ hưởng lợi. Cùng lúc, cần phải ưu tiên đầu tư cho những đoạn có nhu cầu vận tải lớn và khả năng kết nối cao để nhanh chóng phát huy hiệu quả, tránh việc dàn trải nguồn lực.

Đại biểu Nguyễn Cao Sơn (đoàn Phú Thọ) cũng bày tỏ sự quan tâm đến việc đồng bộ giữa hai nguồn vốn: vốn Trung ương cho tuyến chính và vốn địa phương cho giải phóng mặt bằng cũng như các con đường bên.

Ông cho rằng trong trường hợp chưa được ưu tiên đầu tư, việc thu hồi đất và tái định cư chỉ nên thực hiện khi đã xác định rõ nguồn vốn cho tuyến chính. Nếu cần phải giải phóng mặt bằng sớm trên toàn tuyến, Trung ương cần bố trí chi phí cho phần tuyến chính, tránh để các địa phương phải tạm ứng vốn không xác định thời gian.

Còn trong trường hợp các địa phương ứng vốn vì tiến độ chung, khoản này cần phải được hoàn trả hoặc khấu trừ trước khi phân chia nguồn thu từ quỹ đất. Tỷ lệ giữ lại cần phải dựa vào chi phí thực tế và thời gian ứng vốn, thay vì áp dụng cách tính trung bình.

ĐBQH Lý Thị Lan (đoàn Tuyên Quang) cũng đồng ý với việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy tiến độ dự án. Tuy nhiên, bà lưu ý rằng dự thảo Nghị quyết quy định việc thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ tái định cư cho toàn tuyến một lần theo quy mô quy hoạch, trong khi giai đoạn 2026 – 2030 chỉ ưu tiên đầu tư khoảng 116 km, với ngân sách Trung ương dự tính khoảng 59.700 tỷ đồng.

Bà đề nghị cần phải thể hiện rõ trong dự thảo Nghị quyết rằng thu hồi đất phải gắn liền với tiến độ và khả năng bố trí vốn của từng dự án thành phần, không nên thu hồi đất đối với những đoạn chưa có kế hoạch đầu tư, chưa xác định được nguồn vốn, để không ảnh hưởng lâu dài đến quyền lợi và lợi ích của người dân.

Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy rằng yêu cầu không chỉ là sớm hoàn thiện chủ trương đầu tư mà còn cần đảm bảo việc triển khai một cách đồng bộ, khả thi. Trong đó, cần phát huy vai trò phân luồng và tổ chức không gian phát triển vùng, đồng bộ hệ thống kết nối và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, cũng như phân định trách nhiệm nguồn vốn giữa Trung ương và các địa phương.

Hôm nay, Quốc hội thảo luận về các dự án giao thông quan trọng, chủ trương thành lập 2 thành phố

SKĐS – Ngày 12/8, Quốc hội khóa XVI thảo luận chủ trương đầu tư đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô, điều chỉnh dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và việc thành lập 2 thành phố Bắc Ninh, Quảng Ninh.