Trong nỗ lực thúc đẩy nghiên cứu khoa học và công nghệ, Chính phủ đã chỉ định một Hội đồng xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước. Hội đồng gồm những học giả và chuyên gia hàng đầu từ lĩnh vực y tế, khoa học tự nhiên và xã hội, là các nhân tố quan trọng trong việc công nhận các thành tựu nổi bật trên nhiều lĩnh vực.
Quyết định 1492/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký đã công bố thành lập Hội đồng này, với PGS. TS Vũ Hải Quân đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch. Hỗ trợ ông là hai Phó Chủ tịch, bao gồm GS. TS Trần Hồng Thái và GS. TS Lê Văn Lợi. Những người này đều là những nhà lãnh đạo trong các viện nghiên cứu uy tín tại Việt Nam. Cao Bằng ghi nhận trận động đất 3.2 độ: Điều gì đang xảy ra?
Hội đồng được cấu thành từ 20 thành viên, trong đó có đại diện từ nhiều lĩnh vực khác nhau như y tế, khoa học sự sống, khoa học xã hội, kỹ thuật quân sự, và địa chất, nhằm đem đến cái nhìn toàn diện và đa dạng trong việc đánh giá các nghiên cứu và sản phẩm khoa học. Chẳng hạn, hội đồng này có sự tham gia của các chuyên gia y tế như GS. TS Nguyễn Văn Chương, từng là Chủ nhiệm bộ môn Thần kinh tại Bệnh viện Quân y 103.
Các tác giả nhận giải thưởng Nhà nước về KH&CN năm 2022. Ảnh: MST
Trong danh sách ủy viên còn có các tên tuổi nổi bật khác như GS. TS Trần Đình Kiên, từng là Hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ – Địa chất, cùng với nhiều chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực nghiên cứu khác nhau. Chẳng hạn, bà Vũ Thị Thu Hà, Giám đốc Phòng thí nghiệm trọng điểm công nghệ lọc hóa dầu thuộc Bộ Tài chính, và ông Nguyễn Công Khẩn, nguyên Cục trưởng Cục Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế.
Chức năng của Hội đồng được xác định rõ ràng trong Nghị định số 18/2024 về Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước. Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Hội đồng là tổ chức xét tặng các giải thưởng này định kỳ 5 năm một lần, nhằm ghi nhận và tôn vinh những cống hiến lớn lao trong thúc đẩy sự phát triển khoa học và công nghệ tại Việt Nam.
Thời gian gần đây, Hội đồng đã đưa ra kế hoạch hoàn tất xét tặng vào tháng 9 năm nay và sẽ công bố kết quả vào cuối tháng 11. Đây được coi là một dấu mốc quan trọng, vì Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước là hai giải thưởng cao quý nhất trong lĩnh vực này, có khả năng tôn vinh những công trình đột phá và sáng tạo.
Trải qua 6 lần xét tặng từ năm 1996 đến nay, đã có tổng cộng 263 công trình đạt giải thưởng, trong đó 105 công trình đã nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh. Những công trình này không chỉ góp phần nâng cao địa vị khoa học Việt Nam mà còn đóng góp vào phát triển xã hội và hữu ích cho cộng đồng, như thông qua các nghiên cứu về sức khỏe và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Khoa học giải mã bí ẩn nghìn năm về đặc điểm ‘có một không hai’ của thần Mặt Trăng Ai Cập cổ đại
