Chấn chỉnh Nền Tảng Pháp Lý Hòa Giải Ở Cơ Sở
Sáng ngày 5/8, tại một phiên họp đặc biệt, Quốc hội đã tiếp nhận báo cáo từ Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng về việc sửa đổi dự án Luật Hòa giải ở cơ sở. Đây là một bước đi quan trọng nhằm thể chế hóa các nguyên tắc của Đảng về việc tăng cường hòa giải ngoài tòa án, nhằm thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị về đổi mới và nâng cao hiệu quả việc xây dựng và thi hành luật pháp.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cũng nhấn mạnh rằng, việc sửa đổi này không chỉ là cần thiết mà còn nhằm đảm bảo sự phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, với mục tiêu gia tăng quyền tự chủ và ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác hòa giải. Hành Trình 40 Năm Đưa Liệt Sĩ Trở Về Quê Hương Án Tù Chung Thân Dành Cho Người Mẹ Bị Kết Tội Giết Con Để…

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Media Quốc hội
Dự thảo Luật mới này bao gồm 5 chương và 35 điều và tập trung vào việc sửa đổi nhiều quy định quan trọng nhằm khắc phục những thiếu sót được nhận diện sau hơn một thập kỷ thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở mà chúng ta đã áp dụng từ năm 2013.
Nó sẽ sửa đổi các quy định liên quan đến phạm vi điều chỉnh và hòa giải, bổ sung các khái niệm mới và hoàn thiện các nguyên tắc trong hoạt động hòa giải. Một trong những điều quan trọng là việc duy trì quyền sử dụng tiếng nói và chữ viết cho các bên tham gia hòa giải, từ đó đảm bảo tính chất pháp lý đầy đủ cho thực tiễn.

ĐBQH tham gia phiên họp đặc biệt lần thứ Nhất. Ảnh: Media Quốc hội
Về vai trò của hòa giải viên và tổ hòa giải, dự thảo đã đưa ra một quy định linh hoạt hơn về việc bầu hòa giải viên, phù hợp với việc tổ chức các thôn dân và cộng đồng. Điều này bao gồm việc bổ sung cơ chế chỉ định hòa giải viên khi không thể tổ chức bầu cử, tạo điều kiện thuận lợi trong tình huống bất khả kháng.
Điểm mới đáng chú ý là việc dự thảo cũng đã ghi nhận quyền hạn của hòa giải viên, từ đó nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải trong cộng đồng.
Khuyến Khích Hòa Giải Trực Tuyến Và Hỗ Trợ Các Vùng Dân Tộc Thiểu Số
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng đã dẫn chứng rằng hòa giải ở cơ sở không chỉ dựa vào ý thức đoàn kết mà còn cần có sự hiện diện cá nhân trong các buổi hòa giải, tuy nhiên, dự thảo cũng khuyến khích việc ứng dụng công nghệ thông tin để cải thiện quy trình hòa giải.
Nhờ đó, quy trình bầu hòa giải viên có thể diễn ra dưới hình thức thích hợp với điều kiện thực tiễn. Hơn nữa, tổ chức hòa giải trực tuyến sẽ được cho phép nếu các bên có nhu cầu và đầy đủ các điều kiện cần thiết theo quy định.
Dự thảo cũng khuyến khích sự tham gia của nhiều thành phần như già làng, trưởng bản, và các chức sắc tôn giáo, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động hòa giải, nâng cao năng lực cho hòa giải viên.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh. Ảnh: Media Quốc hội
Trong quá trình thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội, ông Nguyễn Đắc Vinh, đã bày tỏ sự tán thành đối với việc sửa đổi toàn diện Luật Hòa giải ở cơ sở. Theo ông, việc sửa đổi này sẽ giúp đảm bảo tính đồng bộ và nâng cao hiệu quả của hoạt động hòa giải, đồng thời tạo ra văn hóa tuân thủ pháp luật trong cộng đồng.
Ủy ban cũng khuyến nghị cần chú trọng đầu tư cho cơ sở hạ tầng kỹ thuật số để hỗ trợ hòa giải trực tuyến. Ngoài ra, việc nghiên cứu và đề xuất chính sách đặc thù cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng là điều cần thiết, nhằm bảo đảm tính minh bạch trong quản lý và các chính sách thù lao phù hợp cho những người tham gia hỗ trợ hòa giải.
Đề xuất nhiều điểm mới trong dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)