Trong thế kỷ 20, một hiện tượng thú vị đã thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu tâm lý học: điểm số IQ của con người có xu hướng tăng lên qua từng thế hệ. Hiện tượng này được gọi là hiệu ứng Flynn, theo tên nhà nghiên cứu James Flynn, cho rằng điều kiện dinh dưỡng, y tế và giáo dục đã giúp nâng cao trí tuệ của con người. Tuy nhiên, tình hình hiện nay đang cho thấy một sự chuyển đổi không ngờ.
Thực tế từ nhiều nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, trong những thập kỷ vừa qua, điểm số IQ ở một số quốc gia phát triển đã bắt đầu giảm sút. Một trong những nghiên cứu quan trọng nhất đến từ Na Uy, được thực hiện bởi hai nhà nghiên cứu Bernt Bratsberg và Ole Rogeberg. Tiến hành trong khoảng thời gian từ 1970 đến 2009, nghiên cứu đã phân tích dữ liệu IQ của hơn 730.000 nam thanh niên trong độ tuổi nghĩa vụ quân sự. Sự Thật Đằng Sau Vụ Tai Nạn Giao Thông Thảm Khốc Tại Quản…
Điểm số IQ ở nhiều quốc gia phát triển đang sụt giảm rõ rệt. Ảnh minh họa: Andy Barbour/Pexels
Kết quả cho thấy, những người sinh ra trước năm 1975 có điểm IQ tăng đều, nhưng kể từ thời điểm này trở đi, trung bình điểm IQ giảm khoảng 7 điểm qua mỗi thế hệ. Phân tích dữ liệu còn cho thấy xu hướng giảm tương tự xảy ra ở các nước như Anh, Đan Mạch, Phần Lan và Pháp.
Chuyển Biến Đáng Ngờ: Hiệu Ứng Flynn Có Thực Sự Đảo Chiều?
Điểm đáng chú ý trong nghiên cứu của Bratsberg và Rogeberg là phương pháp so sánh giữa các anh em ruột trong cùng một gia đình, cho phép các nhà nghiên cứu loại bỏ yếu tố di truyền. Kết quả cho thấy sự giảm điểm IQ không chỉ xảy ra giữa các gia đình mà còn giữa các anh em trong cùng một gia đình, khẳng định vai trò quan trọng của các yếu tố môi trường sống và giáo dục.
Cùng lúc đó, nghiên cứu của tiến sĩ Elizabeth Dworak tại Đại học Northwestern đã phân tích dữ liệu từ gần 400.000 người trưởng thành từ 2006 đến 2018. Kết quả cho thấy, điểm số nhận thức tổng thể đang giảm ở hầu hết các nhóm tuổi và giới tính, với mức giảm cao nhất ở những người trẻ từ 18 đến 22 tuổi. Điều này thể hiện qua sự kém hiệu quả trong các bài kiểm tra tư duy ma trận và chuỗi số học, cho thấy khả năng tư duy logic đang suy giảm.
Các Yếu Tố Góp Phần và Dấu Hiệu Tích Cực
Mặc dù có sự suy giảm trong khả năng tư duy logic, dữ liệu từ Mỹ lại chỉ ra một điểm sáng mới: số điểm trong các bài kiểm tra tư duy không gian 3 chiều lại đang tăng. Nhiều chuyên gia cho rằng, sự phổ biến của các thiết bị giải trí và trò chơi điện tử có thể đã góp phần vào sự phát triển trí tuệ không gian này.
Sự phát triển của các trò chơi điện tử có thể là động lực cho trí tuệ không gian. Ảnh minh họa: Collegiate
Đáng lưu ý, mức độ giảm trong khả năng dựa vào tư duy logic đã xuất hiện trước khi trí tuệ nhân tạo (AI) và đại dịch Covid-19 bùng phát, cho thấy rằng những yếu tố này không phải là nguyên nhân chính. Nhiều nhà phân tích cho rằng sự chuyển đổi trong thói quen tiêu thụ thông tin từ sách in sang các nền tảng kỹ thuật số có thể là một yếu tố chính ảnh hưởng đến trí tuệ của con người. Việc đọc sách yêu cầu sự tập trung và khả năng xử lý thông tin phức tạp, trong khi việc tiếp cận thông tin nhanh chóng qua thiết bị kỹ thuật số làm giảm thói quen tư duy sâu sắc.
Trong bối cảnh như vậy, nhiều nhà khoa học nhấn mạnh rằng sự giảm điểm IQ không đồng nghĩa với việc trí thông minh chung của con người đang giảm. Các bài kiểm tra IQ chỉ phản ánh một phần nhỏ trong các khía cạnh nhận thức, chẳng hạn như khả năng ghi nhớ ngắn hạn hay nhận dạng quy luật, mà không đo lường được toàn bộ trí tuệ con người, bao gồm khả năng sáng tạo và chỉ số cảm xúc (EQ).
Vì vậy, trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng, việc thay đổi điểm số IQ có thể chỉ là sự thích ứng của trí não con người trước những thách thức mới từ môi trường sống.
Những thông tin liên quan đến việc xác nhận chính sách nhà ở xã hội cho những người bị thu hồi đất, hay các nghiên cứu mới nhất về vaccine cúm mùa cũng cho thấy tầm quan trọng của việc cập nhật kiến thức để thích ứng với thời đại mới.
Rốt cuộc, sự thay đổi về điểm số IQ là một dấu hiệu thú vị về cách mà con người đang tương tác với thế giới xung quanh.
