Ở nơi địa đầu Tổ quốc, người Lô Lô Đen tại thôn Lô Lô Chải, xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang, vẫn gìn giữ một nghi lễ truyền thống đặc sắc: Lễ cúng Tổ tiên. Vào ngày 30/8, không khí lễ hội tràn ngập tại đây với sự tham gia của cả cộng đồng và du khách, qua đó thể hiện sự kết nối với những thế hệ đi trước.
Nghi lễ này không chỉ là dịp để người Lô Lô tưởng nhớ tổ tiên mà còn là nơi để các thế hệ truyền lại văn hóa. Được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2012, lễ hội ngày nay đã thu hút đông đảo thầy cúng, nghệ nhân cũng như người cao tuổi. Khám Phá Vụ Bắt Giữ Người Đàn Ông Chém Vợ Và Mẹ Vợ Sau Nă… Phát Hiện Thi Thể Của Kế Toán Lâm Đồng Tại Hồ Xuân Hương Cô Guna Maya Bohara 97 Tuổi Được Giải Cứu Sau Trận Động Đ…

Khai mạc và chương trình văn nghệ chào mừng Lễ hội. Ảnh: N.H.
Vào buổi chiều, sân Nhà văn hóa thôn Lô Lô Chải tràn ngập màu sắc trang phục truyền thống. Trong khi các thầy cúng và nghệ nhân chuẩn bị cho nghi lễ, lớp trẻ lại chú ý quan sát và học hỏi những nét đẹp văn hóa từ ông bà.

Đông đảo người Lô Lô tham dự tại nhà văn hóa. Ảnh: N.H.
Chương trình lễ hội mang chủ đề “Lô Lô Chải – Điểm hẹn di sản, kết nối cội nguồn” diễn ra từ 14h đến 17h. Những giá trị lịch sử và ý nghĩa tâm linh của lễ cúng được trình bày rõ ràng, cuốn hút người tham dự. Bên cạnh nghi thức cổ truyền, nhiều tiết mục nghệ thuật phong phú làm tăng thêm phần sinh động cho buổi lễ.
Đối với người Lô Lô, lễ cúng không chỉ đơn thuần là một nghi thức, mà là một cầu nối giữa các thế hệ. Việc tổ chức lễ hội một cách có hệ thống không chỉ phục vụ việc tái hiện phong tục, mà còn là phương thức truyền thụ văn hóa cho thế hệ sau, nhất là trong bối cảnh nhiều giá trị truyền thống đang bị mai một.

Chuẩn bị cho buổi lễ cúng tổ tiên. Ảnh: N.H.
Giữ gìn di sản không chỉ là trách nhiệm của một cá nhân hay một nhóm mà là của cả cộng đồng. Tại Lô Lô Chải, việc duy trì thực hành văn hóa gắn liền với cuộc sống hàng ngày của người dân là điều tối quan trọng. Trẻ em được dạy cách thêu thùa, làm lễ và hiểu rõ về văn hóa dân tộc.

Các cháu thanh thiếu niên chơi trò chơi đẩy gậy tại lễ hội. Ảnh: N.H.
Phần lễ kết thúc, không khí hội hè bùng nổ với nhiều trò chơi dân gian quen thuộc. Người dân và các nghệ nhân từ nhiều vùng miền giao lưu với nhau qua những trò chơi như Đá lợn, Bắt chim, hay Thái thuốc lào, làm không khí lễ hội thêm phần sôi động.
Không chỉ giới hạn trong không gian của lễ hội, phong tục này còn mở rộng sang từng nếp nhà, sản phẩm do chính người dân tạo ra. Du khách có cơ hội trải nghiệm văn hóa độc đáo như thêu thùa trang phục truyền thống và khám phá tay nghề thủ công của các nghệ nhân.
Bộ trang phục của người Lô Lô không chỉ đơn thuần là món đồ mặc, mà còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Mỗi chi tiết trong trang phục đều là một phần của di sản văn hóa, đại diện cho bản sắc dân tộc. Khi lớp trẻ hăng say học hỏi cách thêu thùa, họ không chỉ đang gìn giữ di sản mà còn tạo ra một tương lai văn hóa cho chính mình.
Sự khác biệt của lễ hội Lô Lô Chải nằm ở chỗ du khách không chỉ đến để tham quan mà còn thực sự tham gia vào không gian văn hóa độc đáo do cộng đồng tạo lập. Tại đây, họ có thể thấy thầy cúng thực hành nghi lễ, nghệ nhân trình diễn và các gia đình trực tiếp giới thiệu sản phẩm của mình.
Bên cạnh việc bảo tồn văn hóa, lễ hội cũng góp phần quảng bá hình ảnh quê hương và phát triển du lịch cộng đồng. Khi màn đêm buông xuống, chương trình nghệ thuật mừng Quốc khánh 2/9 và Cách mạng tháng Tám được tổ chức, mang lại không khí hào hùng cho những người tham dự.
Âm thanh của trống đồng, tiếng khèn và những điệu múa dân gian hòa quyện tạo nên không gian giao lưu giữa người dân và khách tham quan thêm thú vị. Buổi tối khép lại với những tiếng cười rộn rã bên ánh lửa trại và vòng xòe đoàn kết giữa mọi người.
Lễ cúng Tổ tiên không chỉ là một nghi thức mà còn là phương thức giữ gìn bản sắc văn hóa. Chính việc kết nối các thế hệ qua lễ hội đã giúp người Lô Lô Đen nhận thức được giá trị di sản của mình, từ đó không ngừng phát triển trong bối cảnh hiện đại.
Trên những bộ trang phục rực rỡ, lễ hội không chỉ tái hiện quá khứ mà còn tiếp tục dẫn dắt thế hệ trẻ trong việc gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa. Giữa dòng chảy hiện đại, người Lô Lô vẫn giữ vững bản sắc, hướng về cội nguồn và xây dựng tương lai cho chính mình.
Thôn Tha – nơi người Tày biến bản sắc thành sinh kế