Mới đây, một hội thảo đã được tổ chức nhằm xác minh thông tin về 17 bộ hài cốt được phát hiện tại xã Hiệp Đức, Đà Nẵng. Sự kiện này không chỉ đánh dấu bước tiến trong việc bảo tồn lịch sử, mà còn mở ra những câu chuyện đầy cảm động về những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Ông Võ Đình Thế, một nhân chứng đã tham gia việc cất bốc các hài cốt, chia sẻ rằng vào năm 1994, trong quá trình thi công xây dựng Nhà Văn hóa huyện Hiệp Đức (cũ), một hố chôn tập thể đã được phát hiện. Tại đây có 17 bộ hài cốt cùng nhiều di vật quý giá như quần áo, dép cao su, giày, súng AK và súng M79. Sau đó, ông Thế và người dân địa phương đã tiến hành cất bốc và an táng các hài cốt tại chân đồi Tranh, thôn An Đông, xã Hiệp Đức. Nguyễn Thị Oanh: Chiêu Trò Lừa Đảo Góp Vốn Đầu Tư Trị Giá…
Xã Hiệp Đức tổ chức hội thảo xác minh thông tin mộ liệt sĩ tập thể. Ảnh: Bích Vân
Vào năm 2019, tất cả 17 hài cốt đã được chuyển về khu vực Gò Cao, hiện thuộc xã Thu Bồn, Đà Nẵng. Tại đây, một phần mộ đã được xây dựng để chăm sóc và thắp hương cho các liệt sĩ.
Ông Dương Ngọc Đường, nguyên cán bộ Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Hiệp Đức (cũ), xác nhận lời kể của ông Thế. Ông lý giải rằng việc phát hiện nhiều dép cao su và giày chính là dấu hiệu cho thấy đây rất có thể là hài cốt của các chiến sĩ đã hy sinh.
Ông Võ Văn Ái, nguyên Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện Hiệp Đức, cho biết chính quyền đã có thông tin về sự kiện này nhưng chưa đủ cơ sở để xác định danh tính các hài cốt.
Thêm vào đó, ông Trần Phước Sảo, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 15 (Sư đoàn 2, Quân khu 5), đã cung cấp một số thông tin quan trọng. Ông cho biết khu vực Đồi Thị – nơi phát hiện hố chôn tập thể – từng chứng kiến nhiều trận đánh ác liệt của Sư đoàn 2 trong các năm 1969-1970. Nhiều chiến sĩ đã hy sinh trong các trận đánh này nhưng không thể đưa thi thể về, và điều này đã dẫn đến việc người dân phải chôn cất trong các hố tập thể.
Ông Trần Phước Sảo, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 15, phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Bích Vân
Chi tiết này hoàn toàn hợp lý với lời kể của ông Võ Đình Thế về việc cất bốc hài cốt. Đại tá Đỗ Nguyên Hoài, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, cũng cho biết thông tin ông Thế cung cấp tương đối trùng khớp với dữ liệu về các chiến sĩ Sư đoàn 2 đã hy sinh tại Hiệp Đức vào năm 1970.
Đại tá Đỗ Nguyên Hoài, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng. Ảnh: Bích Vân
Đại tá Hoài nhấn mạnh với các bằng chứng hiện có, rất có khả năng đây là hài cốt của các liệt sĩ. Tuy nhiên, trước khi có kết luận chính thức, các cơ quan chức năng vẫn sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và thực hiện quy trình xác minh theo quy định. Nếu đủ căn cứ, các cơ quan chức năng sẽ tổ chức quy tập và truy điệu cho các liệt sĩ, đưa họ về an táng cùng đồng đội.
Vào ngày 29/7, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng đã tổ chức lấy ý kiến nhân chứng để phục vụ cho công tác xác minh nguồn gốc 17 hài cốt nghi là liệt sĩ. Tất cả những thông tin từ các nhân chứng đều rất có giá trị cho việc tìm hiểu lịch sử xung quanh vụ việc.
Quá trình giám định ADN từ các mẫu xương đã chôn cất hàng chục năm, thậm chí hơn nửa thế kỷ, đang trở nên ngày càng cần thiết, giúp các gia đình tìm lại danh tính những liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc. Để tìm hiểu thêm về quy trình và các công nghệ hiện đại trong việc giám định ADN, bạn có thể tham khảo bài viết về công nghệ giám định ADN. Một số câu chuyện cảm động về liệt sĩ và quá trình tìm kiếm danh tính của họ đã được công bố, như trong bài viết về khám phá kiến trúc thời Nguyễn.
