Ngày 14/8, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức một buổi tọa đàm mang tên “Thúc đẩy năng suất xanh thông qua việc áp dụng mô hình ESG trong doanh nghiệp”. Sự kiện này diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia 2026. ESG, viết tắt cho Environmental, Social, and Governance (Môi trường, Xã hội và Quản trị), không chỉ là một khái niệm trừu tượng mà còn đại diện cho những yếu tố quyết định sự bền vững của doanh nghiệp thông qua ba trụ cột quan trọng.
Ông Trần Hậu Ngọc, Phó chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Quốc gia, đã nhấn mạnh rằng mối quan hệ giữa năng suất và phát triển bền vững ngày càng trở nên chặt chẽ. Trong bối cảnh hiện tại, nhu cầu thúc đẩy năng suất xanh và triển khai ESG đang thu hút sự chú ý lớn từ các tổ chức quốc tế cũng như doanh nghiệp trong nước. Tàu Chiến Nga Chịu Thiệt Hại Nặng Nề: Khám Phá Từ Ảnh Vệ…
Các đại biểu tham dự Tọa đàm. Ảnh: Tô Hội
ESG không chỉ đơn thuần là vấn đề báo cáo hay công bố thông tin. Điều quan trọng hơn là cách mà các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị được tích hợp vào các hoạt động thực tế của doanh nghiệp, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và sử dụng nguồn lực một cách hợp lý hơn, hướng tới phát triển bền vững.
Thực tế hiện nay cho thấy ESG và chuyển đổi xanh không còn là vấn đề chỉ dành riêng cho các tập đoàn lớn. Những yêu cầu từ thị trường quốc tế, nhà đầu tư và khách hàng đang ngày càng tác động đến mọi quy mô doanh nghiệp.
Doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các đơn vị tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đang phải đối mặt với nhiều thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội lớn. Để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, doanh nghiệp sẽ cần đầu tư vào nguồn lực, nâng cao năng lực và điều chỉnh cách thức quản trị. Tuy nhiên, nếu họ có thể sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả, giảm thiểu lãng phí, tăng cường quản trị và khai thác dữ liệu tốt hơn, thì những thay đổi này sẽ không chỉ hoàn thành các yêu cầu của thị trường mà còn nâng cao năng suất, khả năng thích ứng và cạnh tranh.
Ông Trần Hậu Ngọc, Phó chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Quốc gia. Ảnh: Tô Hội
Để ESG không chỉ là một yêu cầu mang tính chất tuân thủ, mà trở thành một động lực cho ngày càng nhiều doanh nghiệp trong việc cải thiện năng suất và sản xuất bền vững thực sự là điều cần thiết. Ông Trần Hậu Ngọc mong rằng các đại biểu sẽ không chỉ nhận được thông tin về xu hướng và yêu cầu quốc tế, mà còn dự kiến những ý tưởng và hành động cụ thể cho doanh nghiệp.
Từ đó, có thể thấy, ESG không nên được coi đơn thuần như một nghĩa vụ công bố thông tin hay tuân thủ mới. Quan trọng hơn, nó cần được tích hợp với chiến lược kinh doanh, quản trị rủi ro, và hiệu quả hoạt động nhằm tạo ra giá trị cho doanh nghiệp.
Khái niệm ESG ra đời vào đầu những năm 2000, gắn liền với sự phát triển của các phong trào đầu tư có trách nhiệm. Năm 2004, báo cáo “Who Cares Wins” của Liên Hợp Quốc đã kêu gọi việc tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào các hoạt động đầu tư. Báo cáo này đã định hình ESG như một tiêu chuẩn đánh giá quan trọng chi phối hoạt động doanh nghiệp.
Năm 2006, Liên Hợp Quốc đã giới thiệu nguyên tắc PRI (Principles for Responsible Investment), khuyến khích ESG trở thành tiêu chuẩn toàn cầu cho các doanh nghiệp nhằm đảm bảo sự bền vững và trách nhiệm xã hội. ESG nổi lên như một yếu tố quan trọng để duy trì sự phát triển bền vững trong thời đại toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu.
Các yếu tố tác động để nâng cao năng suất và đầu tư xanh trong doanh nghiệp
Tại hội thảo, PGS. TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tuần hoàn (ICED), đã khẳng định rằng ESG không chỉ là một khoản chi phí mà còn có thể trở thành động lực cho năng suất và đầu tư bền vững.
Giờ đây, quá trình thực hiện ESG tại doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Theo số liệu từ PwC Vietnam, có 32% hội đồng quản trị tại Việt Nam hoàn toàn không tham gia vào các hoạt động ESG, trong khi chỉ 13% có vai trò lãnh đạo chủ động.
PGS. TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tuần hoàn (ICED), Đại học Quốc gia TP.HCM. Ảnh: Tô Hội
Hơn nữa, 61% doanh nghiệp chưa cam kết thực hiện ESG cho rằng thiếu kiến thức là một trong những rào cản lớn nhất. Dù có 82% doanh nghiệp thu thập dữ liệu ESG, chỉ khoảng 10% trong số họ sử dụng công cụ phân tích để biến dữ liệu này thành thông tin hữu ích.
PGS. TS Nguyễn Hồng Quân cũng nhấn mạnh rằng kinh tế tuần hoàn là phương thức giúp chuyển hóa các nguyên tắc ESG thành hành động có thể đo lường. Việt Nam đã thiết lập khung chính sách thông qua Quyết định 222/QĐ-TTg và khung kỹ thuật IWA 48; và bước tiếp theo là triển khai các quy định này vào thực tế doanh nghiệp.
Bà Đào Thị Thanh Ngân, Trưởng ban Xây dựng phát triển chiến lược của Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong, đã chia sẻ về thực tiễn trong doanh nghiệp. Theo bà, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là “giấy thông hành” để nâng cao năng suất mà không làm tổn hại đến môi trường.
Vào năm 2024, tổng lượng phát thải của công ty này được ghi nhận lên tới 257.601,54 tấn CO₂e, trong đó Scope 3 chiếm 86,55%. Điều này cho thấy sự cần thiết phải giảm phát thải trong chuỗi cung ứng. Do đó, bà Ngân cho biết công ty đã tiết kiệm 487.464 kWh trong năm 2024 và tái chế 4.968,54 tấn nhựa phế phẩm, tương ứng 3,75% sản lượng sản xuất.
Trong quản lý chuỗi cung ứng, tỷ lệ mua sắm tuân thủ ESG hiện chỉ đạt 14,49%, với mục tiêu nâng lên 40% vào năm 2030. Lộ trình từ 2026 đến 2030 có các mốc quan trọng như 5% điện mặt trời và 20% REC, với mục tiêu tiết kiệm 600.000 kWh vào năm 2026, hướng tới Net-Zero vào năm 2030.
Bà Yulia Dobrolyubova, Chuyên gia APO, Trưởng bộ phận Phát triển bền vững doanh nghiệp và Biến đổi khí hậu khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Ảnh: Tô Hội
Bà Yulia Dobrolyubova, chuyên gia về phát triển bền vững, đã chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về ESG để nâng cao năng suất xanh. Bà nhấn mạnh rằng yêu cầu của doanh nghiệp đang dịch chuyển từ việc tuân thủ các quy định sang việc quản trị rủi ro và khai thác cơ hội. Các bên liên quan đang yêu cầu cao hơn về tính minh bạch trong báo cáo ESG của doanh nghiệp.
Theo bà, khoảng 96% trong số 250 doanh nghiệp lớn nhất trên thế giới đã triển khai báo cáo về phát triển bền vững; và 93% các nhà đầu tư vốn cổ phần tư nhân cho rằng sự chú ý đến ESG sẽ mở ra nhiều cơ hội đầu tư.
Đối với doanh nghiệp tại Việt Nam, yêu cầu phát triển bền vững từ EU đang khiến nhu cầu về dữ liệu khí hậu, chuỗi cung ứng và phát thải khí nhà kính ngày càng tăng cao. Đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa xuất khẩu sang EU, lời khuyên là nên bắt đầu bằng việc đánh giá mức độ trưởng thành và so sánh với các tiêu chuẩn quốc tế đã được công nhận.
Khi ESG được gắn kết với cải tiến hiệu quả hoạt động, đổi mới mô hình kinh doanh và quản trị hiệu quả, nó có thể trở thành một phần quan trọng trong việc nâng cao năng suất, thay vì chỉ được coi như một gánh nặng tuân thủ.
Thông qua việc tìm hiểu và áp dụng, không chỉ có thể tăng năng suất mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững của doanh nghiệp trong tương lai. Điều này cực kỳ quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang ngày càng phụ thuộc vào việc quản trị tốt vấn đề môi trường và xã hội.
Để có thêm thông tin về những thay đổi trong quy định bảo mật thông tin và cách nó ảnh hưởng đến doanh nghiệp, đừng quên xem bài viết mới nhất về luật hòa giải tại cơ sở. Những quy định này cũng sẽ tác động không nhỏ đến chuỗi cung ứng và quản trị rủi ro. Nếu bạn quan tâm đến cách thức phát triển bền vững và tăng trưởng kinh tế, hãy tìm hiểu thêm về giải pháp từ năng suất và đổi mới sáng tạo.
Cuối cùng, chúng ta cần nhìn nhận rằng ESG không chỉ là một yêu cầu hay một xu hướng, mà là một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển bền vững của bất kỳ doanh nghiệp nào trong thời đại hiện nay.
