Chiến Lược Mới Của Nga Đằng Sau Sự Thành Công Của Hệ Thống Phòng Không S-400

Gần đây, một bài viết trên tạp chí quân sự Voyennaya Mysl đã tiết lộ những thông tin thú vị về chiến thuật mới mà Nga áp dụng trong việc sử dụng hệ thống phòng không S-400 để tiêu diệt nhiều máy bay của Ukraine. Nội dung này được viết bởi Thiếu tướng Alexander Romanenkov, Tham mưu trưởng Lực lượng Tên lửa Phòng không Nga.

Theo thông tin, đã có đến 24 máy bay Ukraine bị S-400 hạ gục, trong đó có 10 chiếc MiG-29 bị tiêu diệt chỉ trong vòng một ngày. Thời điểm này, Ukraine vừa nhận thêm viện trợ máy bay từ các nước NATO, dẫn đến việc gia tăng hoạt động không quân đáng kể.

Chiến Thuật Bố Trí Mới Của Hệ Thống S-400

Thay vì triển khai S-400 theo cách truyền thống, quân đội Nga đã lựa chọn cách bố trí các bệ phóng tại những vị trí bí mật gần đường biên giới, nhằm thực hiện các cuộc tấn công phục kích hiệu quả. Chiến thuật này cho phép các tổ hợp S-400 tấn công các máy bay của Ukraine ngay khi chúng vừa cất cánh.

Điểm khác biệt của chiến lược này là việc sử dụng dữ liệu từ các cảm biến bên ngoài, chứ không chỉ dựa vào radar của S-400. Thông tin mục tiêu đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm các máy bay A-50U, giúp tăng cường khả năng tác chiến bằng cách mở rộng phạm vi tấn công của hệ thống.

Ukraine Bị Động Trước Những Đòn Tấn Công Đột Ngột

Các phi công Ukraine đã tính toán để giữ khoảng cách an toàn với hệ thống phòng không Nga theo những chiến thuật truyền thống. Tuy nhiên, việc S-400 nhận dữ liệu từ bên ngoài đã khiến họ bất ngờ và nhiều máy bay bị tấn công từ khoảng cách mà họ không lường trước được.

Trong số 24 chiếc máy bay bị bắn hạ, danh tính của 14 chiếc còn lại chưa được công bố. Điều này cũng phù hợp với các thông tin mà Bộ trưởng Quốc phòng Nga, Sergei Shoigu, đã cung cấp vào tháng 10 năm 2023, khi ông cho biết lực lượng phòng không Nga đã đạt được thành tích này trong thời gian ngắn.

MiG-29, mặc dù là một tiêm kích được đánh giá cao về khả năng cơ động, nhưng các phiên bản mà Ukraine đang sử dụng đã có từ lâu và thiếu công nghệ hiện đại. Do đó, chúng dễ bị tổn thương khi vào phạm vi tác chiến của S-400.

Trong suốt cuộc xung đột, việc giữ khoảng cách an toàn với các hệ thống phòng không tầm xa của Nga luôn là ưu tiên hàng đầu của không quân Ukraine.

Bài viết cũng chỉ ra rằng Ukraine đã bắt đầu nghiên cứu các phương thức tác chiến mà Nga đang áp dụng, khiến khả năng tái hiện các kết quả tương tự trong tương lai sẽ khó khăn hơn. Tuy nhiên, mô hình triển khai S-400 theo kiểu “phục kích” vẫn có thể tiếp tục được áp dụng khi có điều kiện thuận lợi.

Các bệ phóng cần phải được bố trí ở những vị trí có thể kiểm soát khu vực gần các sân bay đối phương, để có thể tấn công máy bay ngay khi vừa cất cánh, trước khi chúng kịp thực hiện các hành động né tránh.

Yếu tố quan trọng trong chiến thuật này là tên lửa 40N6, có tầm bắn lý thuyết lên tới 400 km. Tên lửa này được thiết kế bay lên cao trước khi lao xuống mục tiêu, và có thể nhận dữ liệu mục tiêu từ các cảm biến bên ngoài trong suốt quá trình bay. Điều này đã được kiểm chứng trong các cuộc chiến đã diễn ra tại Ukraine.

Việc công bố thông tin này trên tạp chí Voyennaya Mysl đã thu hút sự chú ý đáng kể từ giới chuyên gia, vì đây là một ấn phẩm quan trọng của Bộ Quốc phòng Nga thường đăng tải các phân tích nhằm rút kinh nghiệm từ xung đột.

Bài viết kết luận rằng chiến thuật phục kích này, kết hợp với khả năng chỉ thị mục tiêu vượt chân trời, đã trở thành một phần quan trọng trong học thuyết phòng không của Nga, mặc dù điều kiện để áp dụng chiến thuật này có thể không dễ dàng trong tương lai.

Các Chiến Dịch Đáng Chú Ý Của Hệ Thống S-400

Kể từ khi được triển khai lần đầu trong cuộc xung đột Ukraine vào tháng 2 năm 2022, hệ thống S-400 đã chứng tỏ vai trò quan trọng không chỉ ở Ukraine mà còn trong các chiến dịch khác như cuộc không kích của Ấn Độ nhằm vào Pakistan vào tháng 5 năm 2025, nơi S-400 đã hạ gục 5 máy bay.

Vào tháng 12 năm 2025, Yan Novikov, Tổng giám đốc Tập đoàn Almaz-Antey phát triển S-400, đã tuyên bố rằng hệ thống phòng không này còn nhiều khả năng nâng cấp và có thể nhanh chóng thích ứng với các mối đe dọa mới xuất hiện.

Cuộc đối đầu giữa hệ thống S-400 Nga với tiêm kích F-22 và F-35 Mỹ vẫn chưa có lời giải

SKĐS – Hệ thống phòng không S-400 Triumf của Nga từ lâu được xem là một trong những lá chắn phòng không đáng gờm nhất thế giới.