Bồi thường về quyền sử dụng đất là gì?
Theo Điều 3 của Luật Đất đai 2024, bồi thường về quyền sử dụng đất được hiểu là hành động của Nhà nước trong việc hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất cho những cá nhân hoặc hộ gia đình có đất bị thu hồi.
Các điều kiện để được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
Các tình huống mà người dân có thể được bồi thường trong trường hợp thu hồi đất vì lý do an ninh, quốc phòng hoặc phát triển kinh tế – xã hội:
Theo quy định tại Điều 95 của Luật Đất đai 2024, những đối tượng đủ điều kiện bồi thường bao gồm:
– Hộ gia đình, cá nhân sở hữu đất mà không phải là đất thuê có thời hạn;
– Cộng đồng cư dân sử dụng các khu vực đất có công trình tín ngưỡng như chùa, đình hoặc các công trình tôn giáo khác, đất nông nghiệp được công nhận mà không có tranh chấp;
– Người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo quy định của pháp luật;
– Các tổ chức tôn giáo có đất đã được Nhà nước cấp phép hoạt động;
– Các tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao được Nhà nước cho thuê đất;
– Tổ chức kinh tế và người Việt Nam định cư ở nước ngoài được cấp đất để thực hiện các dự án đầu tư.

Các trường hợp bị thu hồi đất được quy định theo Luật Đất đai 2024 và các văn bản pháp luật liên quan. Ảnh minh họa: TL
Điều kiện cụ thể để bồi thường
Để được bồi thường, các đối tượng nêu trên cần đáp ứng một trong các điều kiện sau:
– Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất;
– Có quyết định của cơ quan nhà nước về việc giao đất hoặc cho thuê đất;
– Thông tin chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định hiện hành;
– Thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo pháp luật;
– Sử dụng đất theo hợp đồng thế chấp nợ.
Tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết số 254/2025/QH15 cũng bổ sung thêm các trường hợp thu hồi đất phục vụ mục đích phát triển kinh tế, xã hội như:
– Thực hiện dự án tại các khu thương mại tự do;
– Các dự án trong trung tâm tài chính quốc tế;
– Tạo quỹ đất để thanh toán cho các dự án xây dựng.
Điều kiện để thu hồi đất phục vụ quốc phòng và an ninh cũng cần phải hoàn thành các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trừ một số trường hợp đặc biệt.
Các trường hợp khác mà người dân có thể được bồi thường khi bị thu hồi đất
Theo Điều 5 Nghị định 88/2024/NĐ-CP có những trường hợp khác có thể được bồi thường:
1. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất không có giấy tờ nhưng đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận;
2. Hộ gia đình, cá nhân đã vi phạm pháp luật nhưng vẫn sử dụng đất ổn định;
3. Hộ gia đình, cá nhân có đất sử dụng không đúng thẩm quyền mà đã ổn định trước khi có hiệu lực của luật.
4. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất nhưng không phù hợp với tình trạng sử dụng thực tế;
5. Hộ gia đình, cá nhân trồng trọt nông nghiệp sử dụng đất ổn định trước thời điểm quy định.
Những trường hợp không đủ điều kiện bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
Theo Điều 101 của Luật Đất đai 2024, những trường hợp không được bồi thường bao gồm:
– Đất thuộc quyền quản lý của cơ quan Nhà nước;
– Đất bị thu hồi theo quy định của pháp luật không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận;
– Đất bị lấn chiếm hoặc chiếm giữ mà đã có thông báo ngăn chặn.
Các quy định này giúp đảm bảo công bằng và minh bạch trong quy trình thu hồi đất, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người dân trong xã hội.
Ngoài ra, để hiểu thêm về quy trình thu hồi đất và các ảnh hưởng xã hội của nó, bạn có thể tham khảo bài viết về thảm họa động đất tại Venezuela, nơi mà việc tái định cư và bồi thường gặp nhiều thử thách.
Hoặc, nếu bạn quan tâm về lý do mà một xã ở Lai Châu từ chối nhận tiền từ thiện, hãy xem thêm sự thật đằng sau việc không nhận tiền từ thiện tại Lai Châu để hiểu rõ hơn về những vấn đề xã hội hiện nay.
Cuối cùng, bài viết về Nghệ An tích cực ứng phó hậu quả mưa lớn sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về cách các địa phương đối phó với thiên tai và đảm bảo an toàn cho cộng đồng.