Vào năm 1875, Charles Darwin, nhà tự nhiên học nổi tiếng và cha đẻ của thuyết tiến hóa, đã đưa ra một dự đoán thú vị liên quan đến loài cây ăn thịt trong tác phẩm của ông về các loài cây này.
Darwin cho rằng một số loài thuộc chi Saxifraga có thể có lông tuyến tiết ra các chất nhầy, thể hiện bản chất của một sinh vật săn mồi. Tuy nhiên, công nghệ hạn chế của thế kỷ 19 đã ngăn cản ông chứng minh liệu những cây này có khả năng tiêu hóa con mồi hay chỉ đơn thuần giữ chân côn trùng.
Bức tranh chân dung Charles Darwin được vẽ bởi John Collier năm 1883. Nguồn: Wikimedia Commons
Sau một thế kỷ rưỡi, bí ẩn này đã được giải mã bởi một nhóm nghiên cứu quốc tế bao gồm các chuyên gia từ Viện Thực vật học Côn Minh (Trung Quốc) và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ tại Florida.
Nghiên cứu này, được công bố trên tạp chí Nature Communications, xác nhận rằng loài cây Saxifraga candelabrum, mọc trên những vách đá khô cằn của cao nguyên Thanh Hải – Tây Tạng và dãy núi Hoành Đoạn (Trung Quốc), thực sự là một loài cây ăn thịt độc nhất vô nhị.
Để xác định rằng một loài thực vật thực sự thuộc nhóm ăn thịt, nó cần có khả năng thu hút, bắt và tiêu hóa con mồi, cũng như hấp thụ chất dinh dưỡng vào cơ thể. Trong các nghiên cứu thực địa từ 1888 đến 2016, hơn 95% mẫu của Saxifraga candelabrum được tìm thấy có dấu hiệu của côn trùng, với mỗi cây trưởng thành có khả năng giữ lại gần 70 con muỗi nhỏ và các loài bọ khác trên cơ thể của nó.
Loài Saxifraga candelabrum, phân bố ở vùng cao nguyên Thanh Hải – Tây Tạng và dãy núi Hoành Đoạn (Trung Quốc) được xác minh là một loài cây ăn thịt đích thực. Ảnh: Xin-Jian Zhang
Nhóm nghiên cứu còn phát hiện ra rằng hoa của loài này phát ra các hợp chất hương thơm như beta-myrcene và eucalyptol để thu hút con mồi. Đặc biệt, cây đã phát triển một cơ chế tinh vi để phân chia giữa việc săn mồi và thụ phấn, trong đó các loài côn trùng nhỏ bị giữ lại trong khi những loài lớn hơn vẫn có thể di chuyển tự do để thực hiện nhiệm vụ thụ phấn.
Để chứng minh khả năng tiêu hóa, các nhà khoa học đã thực hiện thí nghiệm với ruồi giấm và phát hiện sự hiện diện rõ rệt của enzym phosphatase, loại enzym tiêu hóa phổ biến ở các cây ăn thịt, trên đầu lông tuyến của Saxifraga candelabrum.
Cuối cùng, bằng cách cho cây tiếp xúc với ruồi đã được đánh dấu bằng đồng vị phóng xạ nitro 15, nhóm nghiên cứu nhận thấy nồng độ đồng vị này tăng cao trong các mô và cơ quan sinh sản của cây sau hai tuần, cho thấy chất dinh dưỡng từ con mồi đã được hấp thụ để phục vụ cho quá trình sinh sản.
Phân tích bộ gen của Saxifraga candelabrum cũng cho thấy sự tương đồng với nhiều loài cây ăn thịt khác thông qua hệ thống gen tương tự cho phép chúng thích nghi và phát triển khả năng săn mồi.
Một cây Saxifraga candelabrum trưởng thành có thể giữ chân trung bình hơn 70 con muỗi nhỏ cùng các loài bọ chét trên phần thân nhày. Ảnh: Xin-Jian Zhang
Khác với các loài cây ăn thịt thường xuất hiện ở môi trường ẩm ướt, phát hiện này đã chứng minh khả năng săn mồi của thực vật có thể phát triển ngay cả ở những vùng khô cằn và khắc nghiệt.
Nghiên cứu không chỉ làm sáng tỏ các giả thuyết mà Darwin từng đưa ra mà còn mở ra một góc nhìn mới về sự đa dạng của thực vật. Điều này cho thấy khả năng ăn thịt có thể tồn tại ở nhiều loài thực vật khác mà chúng ta chưa từng khám phá.
Để tìm hiểu thêm về các quy định liên quan đến sự tham gia của phụ huynh vào hoạt động học tập của học sinh, bạn có thể tham khảo những điều cha mẹ học sinh không được phép làm theo quy định mới. Ngoài ra, nếu bạn quan tâm đến các vấn đề liên quan đến thông tin sai lệch trên mạng xã hội, hãy xem bài viết về Hà Nội: Phạt Đến 12,5 Triệu Đồng Vì Đăng Tin Sai Về Đơn Vị Hành Chính. Cuối cùng, bài viết về cảnh sát Cà Mau lập bản án với chủ hụi Lâm Huệ Mi do lừa đảo cũng đáng để bạn tìm hiểu.
