Cây xấu hổ, hay còn gọi là cây mắc cỡ, là một loài thực vật quen thuộc có nhiều tác dụng chữa bệnh. Với tên khoa học là Mimosa pudica L., loài cây này thuộc họ Đậu (Fabaceae) và dễ dàng tìm thấy ở những vùng quê Việt Nam. Điều đặc biệt ở cây xấu hổ là khả năng tự co lá khi bị chạm vào, tạo nên sự thú vị cho người nhìn.
Cây xấu hổ thường mọc ở những nơi như ven đường và bãi đất trống, với thân có thể dài đến 1,5m và có nhiều gai nhỏ. Hoa của nó có màu tím hồng và nở quanh năm. Những bộ phận nào của cây được sử dụng và cây xấu hổ có những công dụng gì trong y học cổ truyền? Hãy cùng khám phá. Hành Trình 40 Năm Đưa Liệt Sĩ Trở Về Quê Hương Các Đại Biểu Quốc Hội Thảo Luận Về Tài Sản Mã Hóa Nhằm Ng… Án Tù Chung Thân Dành Cho Người Mẹ Bị Kết Tội Giết Con Để…
1. Các Bộ Phận Của Cây Xấu Hổ Được Sử Dụng
Tại Việt Nam, tất cả các bộ phận của cây xấu hổ đều có thể được sử dụng làm dược liệu. Rễ thường được thu hoạch quanh năm, sau đó rửa sạch, thái lát và phơi khô. Cành và lá cây lại thường được thu hái vào mùa khô và có thể dùng tươi hoặc phơi khô để bảo quản. Sau khi thu hoạch, dược liệu cần được bảo quản ở nơi khô ráo để tránh hư hại.
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cây xấu hổ chứa nhiều loại hợp chất giá trị như alcaloid (mimosine), flavonoid, acid amin và khoáng chất, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, cần có nhiều nghiên cứu lâm sàng hơn để khẳng định rõ ràng tác dụng của chúng trên cơ thể người.

Cây xấu hổ, còn gọi là cây mắc cỡ, cây trinh nữ hay hàm tu thảo… Ảnh AI.
2. Những Lợi Ích Sức Khỏe Từ Cây Xấu Hổ
Cây xấu hổ trong y học cổ truyền được biết đến với vị ngọt và tính hơi hàn. Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM đã chỉ ra rằng loại dược liệu này có nhiều công dụng như:
- Giúp giảm đau nhức xương khớp và giảm mệt mỏi.
- Hỗ trợ điều trị vấn đề thần kinh và mất ngủ.
- Cải thiện chu kỳ kinh nguyệt không ổn định.
- Lá có thể được dùng ngoài để làm dịu tổn thương da theo phương pháp dân gian.
- Hạt có thể sử dụng trong các bài thuốc trị hen suyễn.
Tuy nhiên, những công dụng này chủ yếu dựa vào lý thuyết và kinh nghiệm, chưa được khẳng định hoàn toàn bởi các nghiên cứu khoa học.
3. Một Số Bài Thuốc Chữa Bệnh Từ Cây Xấu Hổ
Theo bác sĩ Huỳnh Tấn Vũ, cây xấu hổ thường được sử dụng cùng với nhiều vị thuốc khác trong các bài thuốc như sau:
1. Giảm đau lưng và nhức mỏi: Rang 20 – 30g rễ cây xấu hổ với rượu, sau đó sắc chung với rễ cúc tần, bưởi bung và một số loại khác để uống.
2. Chữa đau nhức xương khớp: Sấy khô 120g rễ xấu hổ, rang với rượu, sắc với nước cho đến khi còn lại 300ml để chia thành 3 lần uống trong ngày.
3. Điều trị bệnh zona: Giã nát lá cây xấu hổ rồi đắp lên vị trí cần điều trị.
4. Giúp mát gan: Sắc 40g cây xấu hổ lấy nước uống hàng ngày.
5. Hỗ trợ huyết áp cao: Phối hợp nhiều loại dược liệu khác nhau để sắc nước uống hoặc tán thành bột.
6. Giúp trị suy nhược thần kinh và mất ngủ: Sắc 15g cây xấu hổ cùng với các vị thuốc khác và uống buổi tối.
7. Tác dụng với bệnh viêm phế quản mãn tính: Sử dụng cây xấu hổ trong bài thuốc sắc uống hai lần mỗi ngày.
Nên lưu ý rằng cây xấu hổ không thích hợp cho những người có cơ thể yếu, chịu hàn hoặc phụ nữ mang thai.
4. Những Lưu Ý Khi Sử Dụng Cây Xấu Hổ
Theo quan điểm của y học cổ truyền, không nên sử dụng cây xấu hổ cho người có thể trạng kém hoặc phụ nữ đang mang thai. Những nghiên cứu cũng cho thấy có thể cây này ảnh hưởng đến chức năng sinh sản của động vật, vì vậy cần phải cẩn trọng với liều lượng và hướng dẫn sử dụng.
Đối với những người gặp vấn đề với xương khớp nghiêm trọng, cần tham vấn y tế để có phương pháp điều trị đúng đắn. Cây xấu hổ chỉ nên được coi là một biện pháp hỗ trợ, không thay thế cho các phương pháp chữa trị y tế được bác sĩ chỉ định.
Những nguy cơ khi tự ý dùng meloxicam trị đau xương khớp
Mời bạn xem thêm video:
Đau lưng lan xuống mông và chân nguyên nhân và phương pháp điều trị