Các Yếu Tố Khí Hậu Gây Mưa Nhiều Quý 2
Trong năm nay, nhiều người cảm thấy thời tiết vào tháng 7 không có những đợt nắng nóng kéo dài mà thay vào đó là những cơn mưa lớn. Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, nhận định rằng mặc dù El Nino đã bắt đầu hình thành, miền Bắc vẫn ghi nhận số lượng mưa xuất hiện nhiều hơn so với các năm trước.
Trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 7 năm 2026, khu vực Bắc Bộ chứng kiến tới 9 đợt nắng nóng, con số này cao hơn so với năm 2025 và trung bình nhiều năm. Đặc biệt, thời gian ghi nhận nắng nóng có thể lên đến 35 ngày, nhiều hơn 10 ngày so với cùng kỳ năm trước.
Đặc biệt vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6, một đợt nắng nóng gay gắt đã ghi nhận nhiệt độ lên tới 40 độ C, nhiều vùng có nhiệt độ vượt mức kỷ lục trong lịch sử. Mặc dù vậy, tổng lượng mưa trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 7 hầu như vẫn giữ ở mức trung bình nhiều năm, nhưng nhiều khu vực miền núi lại có những cơn mưa lớn bất ngờ với lượng mưa vượt quá 100mm trong thời gian ngắn. Điều này dẫn đến tình trạng lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại các khu vực này.
Khung cảnh mưa lớn tại miền Bắc vào tháng 7. Ảnh: Tuấn Anh
Thời Tiết Và El Nino: Tác Động Cân Bằng
Theo ông Khiêm, El Nino thường báo hiệu sự gia tăng nhiệt độ và nắng nóng nhưng lại gây giảm lượng mưa tại nhiều khu vực. Tuy nhiên, tác động của El Nino không ngay lập tức xuất hiện mà có sự chậm trễ từ 2 đến 3 tháng. Điều này dẫn đến việc ảnh hưởng không đồng nhất giữa các khu vực khác nhau.
Ví dụ, vào năm 1997, thời điểm El Nino diễn ra từ tháng 4 đến tháng 6 lại có lượng mưa tháng 7-8 cao hơn trung bình nhiều năm. Ngược lại, trong năm 2023, mặc dù El Nino cũng đã xuất hiện từ tháng 4 đến tháng 6 nhưng lượng mưa tháng 7 lại thấp hơn từ 20-50% so với trung bình nhiều năm. Điều này cho thấy rằng xu hướng mưa ở Bắc Bộ không hoàn toàn phụ thuộc vào El Nino.
Các bản tin dự báo đã chỉ ra rằng trong năm 2026, dù El Nino gây ảnh hưởng đến nền nhiệt, lượng mưa tổng thể trong năm vẫn có xu hướng giảm, nhưng khả năng xuất hiện mưa lớn, cực đoan trong thời gian ngắn vẫn rất cao.
Trong tháng 7 vừa qua, các đợt mưa lớn ở miền Bắc chủ yếu chịu ảnh hưởng từ các rãnh áp thấp và sự tương tác của các hệ thống khí quyển khác. Điều này cho thấy rằng tác động từ El Nino không phải là nguyên nhân chính cho sự gia tăng lượng mưa gần đây.
Tổng thể, lượng mưa từ tháng 4 đến tháng 7 ở mức bình thường, tuy nhiên trong tháng 7 lại có sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực. Ở Đông Bắc Bộ, lượng mưa đã thiếu hụt trong khi Tây Bắc Bộ lại ghi nhận lượng mưa tăng cao từ 15-35%. Đặc điểm chủ yếu là những trận mưa lớn xảy ra trong thời gian ngắn nhưng với cường độ mạnh.
Triển Vọng Nhiệt Độ Tăng Cao Trong Thời Gian Tới
Ông Khiêm cho biết hiện tượng El Nino đang phát triển và có khả năng sẽ đạt cường độ mạnh vào cuối năm 2026, với tác động có thể kéo dài đến giữa năm 2027. Mặc dù tổng lượng mưa có thể giảm, nhưng vẫn có nguy cơ xảy ra những trận mưa lớn, đột ngột.
Dự báo rằng trong tháng 8, khu vực Bắc Bộ sẽ có lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm, nhưng tháng 9 có thể chứng kiến sự giảm mạnh trong mưa, có khả năng dẫn đến mùa mưa kết thúc sớm hơn.
Các hiện tượng thời tiết tiếp theo sẽ cần phải theo dõi chặt chẽ, đặc biệt là khi mưa lớn có thể dẫn đến lũ quét và sạt lở đất ở các khu vực miền núi. Cơ quan khí tượng cũng đã cảnh báo về khả năng xuất hiện bão trên Biển Đông kể từ tháng 11 đến tháng 12 năm nay.
Mặc dù số lượng bão và áp thấp dự đoán khá thấp so với trung bình nhiều năm, nhưng sự gia tăng nhiệt độ có thể gây ra những cơn bão mạnh và gây thiệt hại nghiêm trọng. Do đó, công tác phòng chống thiên tai cần được duy trì chặt chẽ, đặc biệt trong bối cảnh khí hậu thay đổi.
Để hiểu rõ hơn về thời tiết tại miền Bắc trong thời gian tới, hãy theo dõi thêm thông tin tại Sự Thay Đổi Thời Tiết Miền Bắc và Sức Mạnh Của Tiêm Kích Su-57 Nga để được cập nhật các tình hình mới nhất.
