Làm sao có thể phát hiện cường giáp sớm?
Nhiều người lầm tưởng rằng các triệu chứng như tim đập nhanh, tay run, giảm cân hay mất ngủ chỉ do căng thẳng. Thực tế, đó có thể là những dấu hiệu đầu tiên của cường giáp – một tình trạng rối loạn nội tiết dễ bị bỏ qua trong giai đoạn đầu. Xây Dựng Chế Độ Ăn Uống Lành Mạnh Để Kiểm Soát Viêm Gan B Mười Nguyên Tắc Vàng Để Đảm Bảo An Toàn Thực Phẩm Theo WHO
Nếu không can thiệp kịp thời, cường giáp có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nghiêm trọng cho sức khỏe, từ tim mạch đến sinh sản và còn có thể ảnh hưởng đến hệ xương khớp.
Những nguyên nhân chính gây ra cường giáp
Cường giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone tuyến giáp, cụ thể là triiodothyronine (T3) và thyroxine (T4), vượt quá nhu cầu của cơ thể.
Các hormone này đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh chuyển hóa, tác động đến hoạt động của tim, hệ thần kinh và nhiều cơ quan khác. Khi hormone này gia tăng bất thường, cơ thể sẽ phát sinh ra nhiều triệu chứng khác nhau.
Thống kê cho thấy, nguy cơ mắc cường giáp ở phụ nữ cao gấp 4 đến 10 lần so với nam giới, đặc biệt trong độ tuổi từ 20 đến 50.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến cường giáp, trong đó phổ biến nhất là:
Bệnh Basedow (Graves) – chiếm từ 60 đến 80% các trường hợp, đây là một bệnh tự miễn, nơi mà hệ miễn dịch sản sinh kháng thể kích thích tuyến giáp hoạt động quá mức.
Nhân tuyến giáp tăng chức năng – Một hoặc nhiều nhân trong tuyến giáp có thể tự sản xuất hormone mà không theo cơ chế điều chỉnh của cơ thể.
Viêm tuyến giáp – Tình trạng viêm có thể làm tổn thương các tế bào tuyến giáp, dẫn đến sự giải phóng lượng hormone dự trữ vào máu.
Dư thừa i-ốt – Sử dụng quá mức thực phẩm hoặc thuốc chứa i-ốt, đặc biệt là một số thuốc tim mạch, có thể kích thích hoạt động tuyến giáp.
Thuốc điều trị suy giáp quá liều – Đối với những người đang điều trị suy giáp, việc dùng hormone tuyến giáp sai liều có thể dẫn đến cường giáp.
Cường giáp nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng. Ảnh AI.
Dấu hiệu cảnh báo sớm cường giáp
Các triệu chứng của cường giáp xuất hiện từ từ và thường gây nhầm lẫn với tình trạng khác hoặc áp lực công việc. Người bệnh cần chú ý đến các biểu hiện như:
- Tim đập nhanh, hồi hộp, có cảm giác như tim đang bị đánh trống.
- Tay run, đặc biệt là ngón tay với độ rung nhanh.
- Chứng sợ nóng, ra mồ hôi bất thường ngay cả trong điều kiện trời mát.
- Giảm cân không rõ nguyên nhân dù ăn uống bình thường hoặc thậm chí ăn nhiều hơn.
- Đi vệ sinh nhiều lần, tiêu chảy kéo dài.
- Mất ngủ, lo âu, dễ cáu gắt hoặc có những thay đổi trong cảm xúc.
- Mệt mỏi, yếu cơ, đặc biệt ở vùng đùi và cánh tay.
- Có dấu hiệu bướu cổ hoặc cổ to bất thường.
- Ở một số người mắc bệnh Basedow, mắt có thể lồi ra, kèm theo cảm giác khô và nhìn đôi.
Cường giáp nguy hiểm đến mức nào?
Nếu không điều trị, cường giáp có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe toàn diện.
Biến chứng tim mạch là vấn đề thường gặp nhất bao gồm:
- Rung nhĩ.
- Loạn nhịp tim.
- Tăng huyết áp.
- Suy tim.
- Nguy cơ đột quỵ do hình thành cục máu đông.
Những biến chứng này không chỉ nghiêm trọng mà còn là một trong những nguyên nhân gây tử vong ở những bệnh nhân cường giáp không được điều trị.
Cơn bão giáp là biến chứng cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn tới tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
Biến chứng về mắt – với những bệnh nhân mắc Basedow, tình trạng viêm quanh nhãn cầu có thể khiến họ phải đối mặt với:
- Lồi mắt.
- Khô mắt.
- Viêm giác mạc.
- Thị lực giảm, thậm chí nguy cơ mất thị lực nếu không chữa trị.
Loãng xương cũng là một mối lo ngại, do hormone tuyến giáp dư thừa làm giảm mật độ xương nhanh chóng.
Ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản – Cường giáp ở phụ nữ có thể dẫn đến:
- Rối loạn kinh nguyệt.
- Giảm khả năng thụ thai.
- Nguy cơ sảy thai, sinh non trong thai kỳ.
Khi nào cần khám bác sĩ?
Bất kỳ ai gặp triệu chứng như tim đập nhanh kéo dài, run tay hay sụt cân không rõ nguyên nhân nên đến cơ sở y tế khám lúc sớm nhất.
Bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm để đánh giá nồng độ hormone tuyến giáp cùng với siêu âm tuyến giáp nếu cần thiết, nhằm xác định nguyên nhân và tình trạng bệnh.
Cường giáp là một bệnh hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tùy theo tình hình, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc kháng giáp, i-ốt phóng xạ hoặc phẫu thuật.
Người bệnh cần được theo dõi thường xuyên để đánh giá tiến triển điều trị và phát hiện sớm các biến chứng. Các chuyên gia cũng khuyến cáo rằng việc khám sức khỏe định kỳ là rất cần thiết, đặc biệt ở những phụ nữ từ 20 đến 50 tuổi, hoặc những ai có tiền sử gia đình về bệnh lý tuyến giáp. Việc tìm ra dấu hiệu bất thường sớm sẽ giúp điều trị hiệu quả và giảm thiểu các biến chứng, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Cần phẫu thuật trong tình huống nào?
