Khai giảng ở các trường nội trú vùng biên Nghệ An: hơn 14.000 học sinh bước vào môi trường học tập mới
Buổi lễ mở đầu năm học diễn ra trong bầu không khí vừa rộn ràng vừa nhiều kỳ vọng: hàng nghìn học sinh vùng biên của Nghệ An năm nay được đón nhận cơ sở vật chất đồng bộ – nơi các em không chỉ học chữ mà còn ăn, ở và sinh hoạt tập trung. Việc đưa vào sử dụng cả một hệ thống trường nội trú liên cấp là một bước thay đổi đáng kể trong nỗ lực cải thiện điều kiện giáo dục cho những địa phương còn khó khăn.
Không khí ngày khai giảng tại Anh Sơn
Tại Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS ở xã Anh Sơn, lễ khai giảng thu hút sự chú ý khi là điểm cầu chính của tỉnh. Buổi sáng bắt đầu sớm: cờ phấp phới, hàng ghế xếp ngay ngắn và những gương mặt lớp 1 lần đầu mặc đồng phục. Các học sinh lớn hơn tận tình hướng dẫn các em nhỏ thích nghi với khuôn viên và lịch sinh hoạt mới.

Học sinh háo hức trong ngày đầu đến ngôi trường nội trú mới ở Anh Sơn. Ảnh: Song Hoàng
Vai trò của các nhân sự và tầm nhìn quản trị
Sự kiện có mặt lãnh đạo từ trung ương và địa phương, trong đó có Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn và Trung tướng Bùi Quang Thanh, Chánh Thanh tra Bộ Công an. Sự hiện diện của các cán bộ cấp cao nhấn mạnh ý nghĩa chính sách khi đưa vào hoạt động loạt công trình phục vụ giáo dục tại khu vực biên giới.
Hiệu trưởng Lương Văn Võ nhấn mạnh rằng một công trình đẹp chưa đủ; điều then chốt là phải vận hành trường theo cách tạo môi trường giáo dục thực chất: cơ sở phải đi cùng phương pháp dạy và quản trị hướng đến phục vụ học sinh. Giáo viên cần đồng hành để hình thành nếp sống và kỹ năng tự lập cho học sinh nội trú.

Trung tướng Bùi Quang Thanh, Chánh thanh tra Bộ Công an và ông Nguyễn Khắc Thận, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An, dự lễ khai giảng tại Trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS Anh Sơn. Ảnh: Song Hoàng
Quy mô, cơ sở vật chất và chi phí đầu tư
Trường ở Anh Sơn được triển khai theo quy hoạch toàn diện: khối nhà học cho tiểu học và THCS, phòng học bộ môn, khu nội trú dành cho học sinh, khu ở cho giáo viên, nhà hiệu bộ, nhà đa năng cùng bếp ăn và hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Tổng mức đầu tư cho công trình này là hơn 377 tỉ đồng.
Với gần 1.500 học sinh, trong đó có học sinh nội trú và bán trú, cơ sở mới được kỳ vọng giúp giáo viên triển khai phương pháp dạy học hiện đại hơn, đồng thời tạo môi trường sinh hoạt an toàn, ổn định cho các em đến từ vùng sâu, vùng xa.
Trải nghiệm của học sinh và phụ huynh
Những cảm xúc trong ngày đầu tiên đa dạng: các em nhỏ bỡ ngỡ, các em lớn háo hức với công nghệ và cơ sở vật chất mới. Học sinh lớp 8 Lương Thị Bảo Trâm bày tỏ niềm vui khi được học trong ngôi trường vừa hoàn thành và mong chờ cơ hội tiếp cận máy tính, phương tiện dạy học mới.
Phụ huynh nhìn nhận việc con em được học, ăn ở ở điều kiện tốt hơn là nguồn an tâm. Đối với nhiều gia đình vùng biên, trường nội trú không chỉ là lớp học mà còn là môi trường nuôi dưỡng kỹ năng sống và tạo điều kiện để các em tiếp cận chương trình giáo dục đầy đủ hơn.
Thách thức vận hành một trường nội trú
Dù cơ sở vật chất là nền tảng quan trọng, vận hành trường nội trú đòi hỏi hoạch định công tác quản trị, chuẩn hóa nề nếp, bảo đảm dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ tâm lý cho học sinh. Giáo viên và nhân viên phải được chuẩn bị để hướng dẫn các em thích nghi với lịch sinh hoạt tập trung, đồng thời triển khai nội dung giảng dạy phù hợp.
Cô giáo Nguyễn Thị Sâm chia sẻ rằng mục tiêu trước mắt là giúp học sinh làm quen với môi trường mới và rèn tính tự lập. Khi nền nếp ổn định, việc nâng cao chất lượng học tập sẽ có điều kiện thuận lợi hơn.
Một chương trình quy mô tỉnh: từ điểm mẫu đến việc nhân rộng
Không chỉ ở Anh Sơn, toàn bộ giai đoạn 1 của dự án đã tổ chức lễ khai giảng đồng loạt tại 10 trường nội trú liên cấp ở khu vực biên giới, với tổng cộng hơn 14.000 học sinh tham gia. Trong số này, 7 trường đủ điều kiện để khai trương chính thức; ba trường khác ở xã Nhôn Mai, Tam Hợp và Keng Đu cũng tổ chức khai giảng mặc dù một số hạng mục vẫn trong quá trình hoàn thiện.
Ba xã trên là những địa bàn còn khó khăn về kinh tế và địa lý; việc hình thành các trường nội trú nhằm kéo gần khoảng cách tiếp cận giáo dục giữa vùng biên và khu vực thuận lợi hơn. Sau khai giảng, học sinh ở các trường này sẽ bắt đầu học và sinh hoạt bình thường, với phương án chuyển dần về cơ sở mới khi các hạng mục hoàn tất.
Chuyển đổi theo kiểu cuốn chiếu: đảm bảo liên tục dạy và học
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, ông Nguyễn Văn Khoa, cho biết kế hoạch đưa học sinh vào ở nội trú được thực hiện theo hình thức cuốn chiếu: nếu một số hạng mục chưa hoàn thiện, nhà trường sẽ tổ chức dạy ở các phân hiệu cũ rồi lần lượt chuyển học sinh sang cơ sở mới khi từng phần công trình sẵn sàng. Cách làm này nhằm hạn chế gián đoạn chương trình và bảo đảm an toàn cho học sinh.
Nên ghi nhớ
- Trường nội trú liên cấp ở Anh Sơn là một trong những công trình thuộc giai đoạn 1 tại khu vực biên, được đầu tư toàn diện và phục vụ gần 1.500 học sinh.
- Toàn tỉnh đã khai giảng đồng loạt tại 10 trường nội trú liên cấp, với tổng số học sinh hơn 14.000.
- Mục tiêu dài hạn là tạo môi trường học tập ổn định, chăm sóc đời sống cho học sinh vùng sâu, đồng thời hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học.

Thầy cô, học sinh Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS Anh Sơn rạng rỡ trong ngày khai giảng, sáng 5/9. Ảnh: Song Hoàng
Các câu hỏi thường gặp
Trường nội trú mới phục vụ những đối tượng học sinh nào?
Những trường này hướng tới học sinh ở vùng biên, vùng sâu, nơi điều kiện học tập tại địa phương còn hạn chế; học sinh được chăm sóc ăn ở và học tập tập trung để đảm bảo chương trình giáo dục.
Những tiện ích chính tại các trường mới gồm những gì?
Các công trình bao gồm khối lớp cho tiểu học và THCS, phòng học bộ môn, khu nội trú cho học sinh và giáo viên, nhà hiệu bộ, nhà đa năng, bếp ăn, nhà ăn và hạ tầng kỹ thuật cơ bản.
Nếu công trình chưa hoàn chỉnh, nhà trường xử lý thế nào để đảm bảo việc học?
Nhà trường áp dụng hình thức cuốn chiếu: tổ chức dạy ở phân hiệu cũ và lần lượt chuyển học sinh về cơ sở mới khi các hạng mục hoàn thành để tránh gián đoạn học tập.
Kết luận
Quy mô dự án và số lượng học sinh được tiếp cận cơ sở vật chất tốt hơn phản ánh bước tiến trong chính sách về giáo dục vùng biên. Tuy nhiên, để biến công trình khang trang thành môi trường giáo dục chất lượng, cần tiếp tục chú trọng công tác quản trị trường học, nâng cao năng lực đội ngũ và xây dựng chương trình sinh hoạt, chăm sóc phù hợp cho học sinh nội trú. Khi các yếu tố này đồng hành, đầu tư về cơ sở vật chất sẽ phát huy hiệu quả lâu dài cho chính các em học sinh và cộng đồng.
Để tìm hiểu thêm về một nguồn dữ liệu vệ tinh đã hỗ trợ công tác quản lý và nghiên cứu ở Việt Nam nhiều năm qua, bạn có thể đọc bài viết VNREDSat-1 và vai trò ảnh vệ tinh cho Việt Nam, phân tích lịch sử hoạt động và giá trị thực tiễn của vệ tinh này.
Nếu bạn quan tâm đến những khoảnh khắc xúc động liên quan đến các vụ việc thương tâm và cách cộng đồng, pháp luật hỗ trợ gia đình nạn nhân, bài viết Khoảnh khắc xúc động đón mẹ và hai con tử vong ở Đồng Nai sẽ cung cấp góc nhìn về phản ứng xã hội và hành trình pháp lý.
Với mối liên hệ giữa chính quyền địa phương và nhà trường trong việc thúc đẩy đổi mới giáo dục, bạn có thể tham khảo bài viết Động viên và định hướng đổi mới tại Ngô Thì Nhậm trước năm học mới để thấy cách thức lãnh đạo thúc đẩy tinh thần đổi mới trong nhà trường.