Thực trạng và cảnh báo
Phân tích từ PGS.TS Bùi Hoài Sơn, một chuyên gia trong lĩnh vực văn hóa xã hội, về hiện tượng “câu view” đang gây sốt trên mạng xã hội cho thấy đây không chỉ là một trào lưu tạm thời, mà còn là một phần của một “nền kinh tế chú ý”. Trong bối cảnh này, sự chú ý của công chúng đã trở thành một loại tài nguyên quý giá, có thể chuyển hóa thành tiền bạc, ảnh hưởng và cơ hội thương mại. Người Dân Kim Liên Hợp Tác Hiến Đất Mở Rộng Đường Giao Thông
Nội dung gây sốc hay kích động thường dễ dàng thu hút sự chú ý và tương tác từ người xem, điều này khiến cho những nhà sản xuất nội dung lao vào cuộc đua này mà không quan tâm đến ý nghĩa và giá trị thực sự. Điều đáng lo ngại, theo ông, là khi sự chú ý trở thành mục tiêu tối thượng, các cá nhân có thể xuyên tạc sự thật để thu hút người xem.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Đại biểu Quốc hội, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Ông Bùi Hoài Sơn cũng nhấn mạnh rằng một nội dung càng gây tranh cãi càng dễ được lan truyền, và những tín hiệu tương tác tích cực từ người xem có thể khiến nội dung này tiếp tục được phân phối. Vì vậy, trong ngắn hạn, “càng gây tranh cãi càng dễ nổi tiếng” đã trở thành một công thức thu hút người theo dõi.
Nguy cơ bình thường hóa hành vi lệch chuẩn
Các hành vi lệch chuẩn như chửi bới hay khoe khoang đang bị bình thường hóa, gây ra những hệ lụy đáng lo ngại cho xã hội. Một nội dung lệch chuẩn xuất hiện thường xuyên sẽ tạo ra cảm giác chấp nhận từ cộng đồng, đặc biệt là với giới trẻ – những người đang định hình hệ giá trị của mình.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn cảnh báo rằng nếu giới trẻ thấy rằng nổi tiếng thường gắn liền với sự cực đoan, họ có thể tiếp nhận thông điệp sai lầm rằng những hành vi này là cách để đạt được sự chú ý hay thành công. Ông cho rằng điều quan trọng là giáo dục để giới trẻ không bị ảnh hưởng bởi những nội dung độc hại và phải trang bị cho họ tư duy phản biện.
Hình ảnh “Khánh Sky” và ‘Vua Quạt’ livestream trên mạng xã hội.
Trách nhiệm đối với hành vi câu view
PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh rằng trách nhiệm không chỉ thuộc về người tạo nội dung, mà còn về người xem và cả các nền tảng mạng xã hội. Người xem có thể vô tình tiếp tay cho các nội dung lệch chuẩn bằng cách chia sẻ để chỉ trích hoặc tương tác mà không suy nghĩ. Nền tảng mạng xã hội cần có cơ chế rõ ràng hơn để đảm bảo nội dung tốt được phân phối và mong muốn mạnh mẽ hơn trong việc xử lý các nội dung độc hại.
Ông đề cập rằng việc thay đổi từ “dọn rác” sang kiến tạo văn hóa số là cực kỳ cần thiết. Chỉ việc xử lý từng vi phạm là chưa đủ; cần tạo điều kiện cho nội dung có giá trị phát triển và được cộng đồng đón nhận.
Đồng thời, các nền tảng cần phải minh bạch hơn trong các thuật toán đề xuất của họ, bảo đảm an toàn cho thương hiệu và tránh việc chuyển động hướng vào các nội dung có vấn đề.
Giải pháp áp dụng trong tương lai
PGS.TS Bùi Hoài Sơn kêu gọi xã hội cần khôi phục nguyên tắc rằng sự chú ý đi đôi với giá trị, rằng ảnh hưởng phải gắn liền với trách nhiệm. Để đảm bảo một môi trường văn hóa tốt cho thế hệ tương lai, nội dung tốt cần trở nên hấp dẫn và dễ tiếp cận, cạnh tranh với các nội dung tiêu cực.
Ông khẳng định rằng nếu các giá trị tốt được củng cố và trở thành chuẩn mực chung, những nội dung lệch chuẩn sẽ dần bị loại bỏ, ngay cả khi vẫn có thể gây chú ý trong một khoảng thời gian nhất định.
Hệ lụy lâu dài từ cuộc đua câu view
Cuộc đua câu view không chỉ là vấn đề của những video hay tài khoản nhất định mà còn phản ánh một bức tranh lớn hơn về văn hóa và giá trị xã hội. Theo ông, những chuẩn mực đạo đức sẽ bị bào mòn và sự tập trung vào việc nổi tiếng bằng bất cứ giá nào sẽ gây ra những tác động tiêu cực đến thế hệ trẻ và xã hội.
Điều này đặt ra một thách thức lớn: làm thế nào để tái định hình giá trị và thúc đẩy những nội dung tích cực mà không chỉ dựa vào phản ứng tiêu cực.
Để giải quyết vấn đề này, còn rất nhiều bước đi cần thiết ở mọi tầng lớp của xã hội.
Ví dụ về sự bất chấp qua môi trường mạng
PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh rằng các hành vi lệch chuẩn đã trở thành điều “bình thường” trong đời sống hàng ngày. Khi những nội dung như vậy được cắt ghép, chế lại và lan truyền, chúng sẽ được coi là một phần của cuộc sống hàng ngày. Đặc biệt, với giới trẻ, sự tiếp xúc liên tục với chúng có thể làm bào mòn giới hạn giữa điều đúng và sai.
Chúng ta cần làm gì?
Cuối cùng, ông kêu gọi mọi thành phần trong xã hội, bao gồm người làm nội dung, người xem và các nền tảng, cùng nhau hành động để cải thiện tình hình này. Một môi trường giao tiếp lành mạnh chỉ hình thành khi mọi người có ý thức trách nhiệm trong việc tương tác và tiêu thụ nội dung.
Cũng như việc theo dõi sự phát triển của “giang hồ mạng” và các hiện tượng livestream hiện nay, PGS.TS Bùi Hoài Sơn khẳng định rằng xã hội cần khuyến khích những sản phẩm văn hóa có giá trị và giúp đỡ những người làm sáng tạo có nội dung chất lượng có cơ hội phát triển.
Để tìm hiểu thêm về các hành vi bạo lực giữa thanh thiếu niên, hãy tham khảo bài viết về Hành Vi Bạo Lực Giữa Thanh Thiếu Niên Tại Sơn La: Triệu Tập 13 Đối Tượng. Bên cạnh đó, tình hình bạo lực và các vụ án liên quan đến tội phạm cũng có những diễn biến đáng chú ý như vụ Sự Truy Nã Đối Tượng Chém Người Sau 21 Năm: Vụ Bắt Giữ Nông Văn Quyết.
