Homo floresiensis, một chủng người cổ mà các nhà nhân chủng học đã phát hiện tại đảo Flores, Indonesia, đã thu hút sự chú ý từ khi lần đầu tiên được biết đến vào năm 2003. Khác biệt với các giống người tiền sử khác, chủng này có chiều cao ấn tượng chỉ khoảng 1m, khiến họ được gọi là “Hobbit” theo tên gọi từ tác phẩm của J.R.R. Tolkien.
Mới đây, một nghiên cứu đáng chú ý được công bố trên American Journal of Biological Anthropology đã cung cấp những thông tin mới về cách di chuyển của Homo floresiensis. Được dẫn dắt bởi Kristi Lewton từ Đại học Nam California, nhóm nghiên cứu đã tiến hành phân tích bộ xương chậu của một cá thể nữ giới mang mã LB 1, sống cách đây khoảng 100.000 đến 60.000 năm. Dự Báo Thời Tiết: Cơn Mưa Dông Đến Từ Đêm Này Nên Chuẩn B… Tiêu Chuẩn Mới Dành Cho Sĩ Quan Ngành Y – Dược Tron…

Hộp sọ (trái) và tạo hình 3D mô phỏng khuôn mặt của chủng người Homo floresiensis. Ảnh: Emőke Dénes và Cicero Moraes.
Thông qua công nghệ chụp cắt lớp vi tính siêu nhỏ, nhóm nghiên cứu đã thực hiện nhiều so sánh về cấu trúc xương chậu của LB 1 với các loài người hiện đại và những loài động vật vượn khác. Các số liệu cho thấy, nhiều chỉ số trên xương chậu của Homo floresiensis nằm trong dải biến thiên của Homo sapiens – con người hiện đại.
Đặc biệt, cấu trúc xương chậu cho thấy sự tương đồng gần gũi với Homo erectus hơn là các loài vượn cổ xưa như Lucy. Điều này đồng nghĩa với việc Homo floresiensis đã phát triển một cách thức di chuyển hai chân tương tự, nhưng không hoàn toàn giống với người hiện đại.
Dù có sự tương đồng, các nhà khoa học khẳng định rằng điều này không đồng nghĩa với việc Homo floresiensis có khả năng di chuyển nhanh hay bền bỉ như con người hiện đại. Cấu trúc cơ thể của họ cho thấy một hình thức đi lại chậm hơn và có khả năng leo trèo vẫn còn tồn tại, phản ánh rõ nét sự pha trộn giữa các đặc điểm hiện đại và cổ xưa trong cơ thể của họ.

Hài cốt của một cá thể người Homo floresiensis mang ký hiệu LB 1. Ảnh:Ghedoghedo
Nhà cổ nhân chủng học Caley Orr từ Đại học Colorado, người đã từng công bố các so sánh trước đó, nhận định rằng phát hiện mới đã làm phức tạp thêm câu hỏi về nguồn gốc của Homo floresiensis. Vẫn còn nhiều tranh cãi về việc liệu chủng này có phải là hậu duệ của Homo erectus hay phát triển từ một nhóm người cổ nhỏ bé hơn.
Giới khoa học hiện nay đang đứng trước hai giả thuyết chính: một là Homo floresiensis có thể xuất phát từ Homo erectus, đã trải qua quá trình thu nhỏ do sống biệt lập; hai là họ có thể tiến hóa từ một quần thể người cổ hơn. Kristi Lewton cho biết rằng bằng chứng từ xương chậu chỉ mới cung cấp một cái nhìn hạn chế về nguồn gốc tiến hóa này.
Trong tương lai, các nghiên cứu di truyền học tiên tiến như phân tích DNA cổ sẽ là chìa khóa giúp giải mã những bí ẩn của Homo floresiensis và nguồn gốc của chủng người tí hon này.
Chủng người cổ này không chỉ góp phần mở rộng hiểu biết của chúng ta về sự đa dạng của loài người mà còn cho thấy mối quan hệ phức tạp giữa các giống người trong lịch sử. Để hiểu thêm về những câu chuyện cảm động trong lĩnh vực nhân chủng học, bạn có thể tham khảo nhiều bài viết khác, ví dụ như Trái Tim Của Người Lái Xe: Câu Chuyện Cảm Động Về Cụ Bà Và Chiếc Xe Đạp.