Việt Nam đang đối mặt với một thách thức lớn liên quan đến bệnh viêm gan virus, đặc biệt là viêm gan B và C. Mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong việc ngăn ngừa và điều trị, gánh nặng bệnh tật vẫn còn cao. Thực tế cho thấy, để tiến tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030, Việt Nam cần có những biện pháp quyết liệt hơn trong việc phát hiện và điều trị bệnh.
Tiêm Chủng Là Biện Pháp Phòng Ngừa Quan Trọng
Chương trình tiêm chủng mở rộng tại Việt Nam đã đạt được nhiều thành công trong việc phòng ngừa viêm gan B. Theo thông kê từ Cục Phòng bệnh, tỷ lệ trẻ em được tiêm vaccine viêm gan B liều sơ sinh trong vòng 24 giờ sau sinh đã được cải thiện đáng kể. Việc tiêm chủng không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe trẻ em mà còn ngăn ngừa lây truyền bệnh từ mẹ sang con, một vấn đề rất nghiêm trọng tại Việt Nam.
Chuyên gia TS. Nguyễn Thị Thúy Vân từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, trên toàn cầu, việc mở rộng chương trình tiêm chủng đã giúp giảm khoảng 32% số ca nhiễm mới viêm gan B từ năm 2015 đến nay. Tuy nhiên, số lượng người được tiêm chủng vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu để đạt được mục tiêu loại trừ viêm gan vào năm 2030.
TS. Nguyễn Thị Thúy Vân, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Tình Hình Viêm Gan Virus Tại Việt Nam
Mặc dù có những bước tiến nhất định trong việc phòng ngừa viêm gan, bệnh này vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tại Việt Nam. Hiện nay, số lượng người mắc viêm gan B ước tính lên tới khoảng 6,5 triệu và gần 1 triệu người đã nhiễm viêm gan C. Mỗi năm, khoảng 80.000 trường hợp tử vong do các biến chứng liên quan đến bệnh viêm gan, trong khi ung thư gan trở thành loại ung thư phổ biến thứ hai tại quốc gia này.
Thống kê của WHO cho thấy, Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia có tỷ lệ mắc viêm gan B và C cao nhất thế giới. Nghiêm trọng hơn, số ca tử vong do viêm gan B đã vượt qua số ca tử vong do HIV và có dấu hiệu gia tăng trong những năm gần đây.
Thách Thức Trong Phát Hiện và Điều Trị
Theo TS. Đoàn Thị Thùy Linh từ Cục Phòng bệnh, Việt Nam vẫn gặp phải nhiều khó khăn trong việc sàng lọc, chẩn đoán và điều trị viêm gan. Tỷ lệ phụ nữ mang thai được sàng lọc hiện chưa đạt mục tiêu đề ra, với chỉ 53% được kiểm tra vào năm 2025, trong khi mục tiêu là 70%. Nguyên nhân chủ yếu là do chi phí xét nghiệm không được bảo hiểm y tế chi trả, khiến nhiều phụ nữ chỉ được khám khi nhập viện để sinh.
Các cơ sở y tế cấp huyện còn thiếu khả năng chẩn đoán và điều trị, trong khi chi phí xét nghiệm vẫn là rào cản lớn đối với nhiều người bệnh.
TS. Đoàn Thị Thùy Linh, Cục Phòng bệnh. Ảnh PV.
Bên cạnh đó, việc chẩn đoán và điều trị viêm gan trên toàn cầu cũng gặp nhiều khó khăn. Chỉ khoảng 27% người nhiễm viêm gan B và 36% người nhiễm viêm gan C được chẩn đoán, trong khi tỷ lệ điều trị vẫn còn rất thấp, chỉ đạt 4,3% và 20% tương ứng.
Kế Hoạch Phòng Chống Viêm Gan Virus Giai Đoạn 2026-2030
Để tiếp tục thúc đẩy phòng chống viêm gan virus, các chuyên gia cho rằng cần xây dựng một kế hoạch mới cho giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở, mở rộng khả năng xét nghiệm và điều trị, cải thiện chính sách bảo hiểm y tế và phát triển hệ thống dữ liệu liên thông giữa các dịch vụ y tế.
Đồng thời, việc đẩy mạnh truyền thông sức khỏe, ứng dụng công nghệ thông tin và giảm kỳ thị đối với người mắc viêm gan virus cũng là những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm nâng cao tỷ lệ phát hiện sớm và tăng khả năng tiếp cận điều trị. Tất cả những nỗ lực này đều nhằm hiện thực hóa mục tiêu loại trừ viêm gan virus như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng trước năm 2030.
Mời độc giả xem thêm:
Cần làm gì để triển khai Kế hoạch điều trị viêm gan virus C ở người nhiễm HIV?
