Câu Chuyện Chuyển Biến Cuộc Đời
Trong độ tuổi trên 50, anh Nguyễn Văn H. ở Hà Nội đã phải đối mặt với cơn nghiện thuốc lá kéo dài hơn 20 năm. Việc tiêu thụ từ một đến hai bao thuốc mỗi ngày đã trở thành thói quen không thể thiếu. Mặc dù những triệu chứng như ho dai dẳng và khó thở ngày càng xuất hiện nhiều hơn, anh vẫn tự an ủi rằng đó chỉ là dấu hiệu của tuổi tác.
Cuộc sống của anh H. đã thật sự thay đổi khi bác sĩ chẩn đoán anh mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Với những lời cảnh báo rằng việc hút thuốc sẽ làm giảm chức năng hô hấp và gia tăng nguy cơ nhập viện cũng như tử vong, anh bắt đầu nhìn nhận lại thói quen của mình.

Cán bộ tư vấn cai nghiện thuốc lá. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai
Tại phòng khám, anh được giới thiệu đến dịch vụ tư vấn cai nghiện thuốc lá, kèm theo sự hỗ trợ từ tổng đài qua điện thoại, giúp anh vượt qua từng giai đoạn khó khăn.
Những ngày đầu, cảm giác khó chịu và cơn thèm thuốc khiến anh trở nên cáu gắt và mất ngủ. Tuy nhiên, sự hỗ trợ từ các chuyên gia tư vấn qua điện thoại đã giúp anh vượt qua giai đoạn đó. Sau gần một năm, anh đã từ bỏ hoàn toàn thuốc lá. Giờ đây, anh cảm thấy dễ thở hơn, ăn ngon miệng hơn và quan trọng nhất là không còn bị ám ảnh bởi khói thuốc.
Trường hợp của anh H. không phải là cá biệt. Nó phản ánh mục tiêu của ngành y tế trong việc xây dựng hệ thống hỗ trợ để giúp người dân từ bỏ thuốc lá một cách dễ dàng và miễn phí.
Mở Rộng Mạng Lưới Hỗ Trợ Cai Nghiện
Được biết, từ năm 2015, Bộ Y tế đã triển khai đồng bộ các hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá với sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Hiện nay, bất cứ ai có nhu cầu đều có thể tiếp cận dịch vụ tư vấn miễn phí qua hai tổng đài cai nghiện thuốc lá 1800 6606 và 1800 1214. Bên cạnh đó, tư vấn trực tiếp cũng được thực hiện tại 10 bệnh viện trên toàn quốc, giúp người hút thuốc nhận được sự hỗ trợ ngay trong quá trình khám bệnh.
Sự hỗ trợ không chỉ giới hạn ở các bệnh viện lớn, mà còn được thực hiện tại nhiều cơ sở y tế tuyến quận, huyện ở TP. Hồ Chí Minh, như Bệnh viện Nguyễn Tri Phương và Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch.
Trong giai đoạn 2021-2025, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ tiếp tục hợp tác với Bệnh viện Bạch Mai để xây dựng mô hình phòng khám cai thuốc lá kết hợp với quản lý bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Theo các chuyên gia, phương pháp này rất hiệu quả vì hầu hết những người hút thuốc chỉ thực sự tìm cách bỏ khi họ đã phát hiện ra các bệnh lý liên quan đến thuốc lá. Việc kết hợp tư vấn trong quá trình điều trị giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ dễ dàng hơn và tăng khả năng cai thuốc thành công.
Hoạt động hỗ trợ cai nghiện cũng đang dần mở rộng đến các tuyến y tế cơ sở. Kể từ 2014, mô hình tư vấn cai thuốc đã được thử nghiệm tại Thái Nguyên và sau đó mở rộng ra nhiều địa phương khác.
Hệ thống tin nhắn hỗ trợ cũng được triển khai, tạo thêm một kênh giao tiếp giữa người hút thuốc và các chuyên gia tư vấn trong suốt quá trình cai nghiện.
Mạng lưới cán bộ y tế cơ sở và cộng tác viên y tế đã được đào tạo về tư vấn cai thuốc lá, đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận cộng đồng, đặc biệt là tại các vùng xa xôi.
Chuyên gia cho biết việc mở rộng mạng lưới tư vấn xuống tuyến cơ sở giúp người hút thuốc nhận được sự hỗ trợ ngay khi có nhu cầu, thay vì phải chờ đến khi bệnh nặng mới tìm đến bệnh viện.

Truyền thông về tư vấn cai nghiện thuốc lá. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai
Kết Hợp Y Học Cổ Truyền Để Tăng Cơ Hội Cai Thuốc
Một khía cạnh đáng chú ý trong hỗ trợ cai nghiện thuốc lá tại Việt Nam là ứng dụng các phương pháp y học cổ truyền.
Vào năm 2015, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã bắt đầu thực hiện nhiều nghiên cứu thử nghiệm với sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm điều trị bằng viên ngậm, trà thảo dược và các kỹ thuật không dùng thuốc như dán nhĩ và bấm huyệt.
Ưu điểm của những phương pháp này là chi phí thấp, dễ tiếp cận và phù hợp với khả năng tài chính của nhiều người. Đồng thời, chúng cũng giúp giảm bớt những triệu chứng khó chịu trong quá trình cai thuốc như bứt rứt và lo âu.
Việc kết hợp tư vấn hành vi với y học cổ truyền cung cấp thêm lựa chọn cho người muốn bỏ thuốc, đặc biệt là với những ai chưa sẵn sàng tiếp cận với các loại thuốc điều trị chuyên biệt.
Qua hơn một thập kỷ thực hiện, chương trình hỗ trợ cai nghiện thuốc lá đã thu được nhiều thành công. Theo điều tra Toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành, tỷ lệ người hút thuốc được tư vấn từ 40,5% năm 2015 đã tăng lên khoảng 90% vào năm 2023.
Các bệnh viện có sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã tư vấn cai nghiện cho hơn 275.000 lượt bệnh nhân trong giai đoạn 2015-2025. Đặc biệt, nghiên cứu từ Bệnh viện Bạch Mai cho thấy 20,3% người hút thuốc đã thành công trong việc cai thuốc và duy trì không hút trong ít nhất 12 tháng.
Các chuyên gia nhận định đây là tỷ lệ khả quan trong việc điều trị một bệnh lý nghiện mạn tính như nicotine, vì thường người ta cần nhiều lần cố gắng mới có thể thành công.
Để tìm hiểu thêm về các chương trình giúp tăng cường sức khỏe cộng đồng, bạn có thể đọc bài viết về Tăng Cường Khám Sức Khỏe Toàn Dân Tại TPHCM và các dịch vụ y tế hiện có.
Hơn nữa, nếu bạn quan tâm đến quy trình phê duyệt giá dịch vụ chẩn đoán hình ảnh, hãy tham khảo thông tin tại bài viết Khẩn Trương Thực Hiện Phê Duyệt Giá Dịch Vụ Chẩn Đoán Hình Ảnh Sử Dụng PACS.
Cuối cùng, đừng quên theo dõi các tin tức pháp luật để tránh những thông tin sai lệch, như trường hợp của Người Phụ Nữ Tuyên Quang Bị Xử Lý Vì Đăng Tin Sai Về Thi Tốt Nghiệp.