Khám Phá Sự Chuyển Mình Trong Chính Sách Hiến Tạng
Việt Nam đang đứng trước một bước chuyển lớn trong lĩnh vực hiến tạng với những đề xuất mới từ Bộ Y tế. Qua 20 năm áp dụng Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người, những nỗ lực này đã mang lại hơn 11.200 ca ghép thành công, góp phần mang lại cơ hội sống mới cho nhiều người.
Đến tháng 3/2026, cả nước ghi nhận tổng cộng 11.187 ca ghép bộ phận cơ thể người, trong đó ghép thận chiếm ưu thế với 9.969 ca, tiếp theo là ghép gan 1.005 ca, ghép tim 177 ca và ghép phổi 27 ca. Tuy nhiên, vẫn có nhiều vấn đề về chính sách hiện hành, đặc biệt là trong quy định độ tuổi của người hiến. Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: Đẩy Mạnh Du Lịch Y Tế Qua Hợp… Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An: Đột Phá Trong Bảo Mật Dữ Liệu…
Bộ Y tế đã chỉ ra rằng kho luật hiện tại có nhiều thiếu sót cần được sửa đổi. Một trong những vấn đề nghiêm trọng là không có quy định nào cho phép người dưới 18 tuổi tham gia hiến tạng, trong khi nhiều quốc gia trên thế giới đã điều chỉnh điều này, ví dụ như tỷ lệ hiến từ người chết tuần hoàn tại một số nước lên tới 28%.Mô hình không khói thuốc tại Ngũ Hành Sơn đã cho thấy người dân hưởng lợi từ những quy định đổi mới trong lĩnh vực y tế.
Y bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai tri ân người hiến tạng chết não. Ảnh minh hoạ: BVCC
Bên cạnh đó, các quy định hiện hành về độ tuổi người hiến vẫn còn nhiều bất cập. Độ tuổi cho phép hiến tạng đang cản trở khả năng tham gia của nhiều người trẻ, nhất là khi nhiều nghiên cứu cho thấy sự phát triển não bộ vẫn chưa hoàn thiện ở độ tuổi 20. Những người từ 18-25 tuổi vẫn đang trong quá trình phát triển về thể chất và tâm lý.
Đề Xuất Độ Tuổi Hiến Tạng Mới
Theo dự thảo của Bộ Y tế, người từ 18 tuổi có thể hiến tạng cho người trong gia đình, trong khi đó, độ tuổi hiến tạng cho người không quen biết sẽ là từ 25 tuổi trở lên. Chế độ này không chỉ đảm bảo sức khỏe của người hiến mà còn giúp phát triển mạng lưới hiến tạng hiệu quả hơn.
Cụ thể, dự thảo quy định, những người từ 15 đến dưới 18 tuổi vẫn có quyền hiến tế bào hoặc mô có khả năng tái tạo khi có sự đồng ý của đại diện hợp pháp. Đây là một bước đi tích cực hướng tới việc mở rộng đối tượng tham gia hiến tạng, giúp pháp luật phù hợp hơn với thực tế cuộc sống.
Đối với hiến tinh trùng, Bộ Y tế đề xuất nam từ đủ 20 tuổi và nữ từ đủ 18 tuổi trở lên có thể tham gia. Cặp vợ chồng có phôi dư nhưng không còn nhu cầu sử dụng cũng có thể hiến phôi, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự phát triển của lĩnh vực hiến tạng tại Việt Nam.
Đăng ký hiến tạng. Ảnh: Trần Minh
Quyền Lợi Đối Với Người Hiến Tạng
Bên cạnh quy định về độ tuổi, dự thảo cũng đề xuất những quyền lợi cho người đã hiến tạng khi còn sống. Những người này sẽ được hưởng chế độ chăm sóc sức khỏe miễn phí, khám định kỳ và cấp thẻ bảo hiểm y tế. Đây là những chính sách thiết thực nhằm khuyến khích nhiều người tham gia hiến tạng hơn.
Điều này không chỉ tạo ra một lợi ích cho người hiến mà còn cho xã hội, khi những người hiến tạng sống vẫn được ưu tiên trong lĩnh vực ghép tạng khi cần thiết. Đối với những người đã hiến tạng sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn cũng sẽ nhận được chứng nhận và chế độ tang lễ, mai táng theo quy định của Bộ Y tế.
Để thực hiện tốt hơn các quy định này, Bộ Y tế sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để hoàn thiện khung luật pháp, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động hiến tạng, đồng thời bảo vệ quyền lợi cho người hiến và đảm bảo an toàn cho quá trình ghép tạng.
Người con nghẹn ngào ký đơn hiến tạng của cha: ‘Nếu bố không thể ở lại, xin hãy để một phần của bố tiếp tục sống…’
