
TS. Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp, Trưởng phòng Điều dưỡng Bệnh viện Hùng Vương TP.HCM (bên phải) – Ảnh: D.N
Trong cuộc trao đổi với Tiến sĩ Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp, Trưởng phòng Điều dưỡng tại Bệnh viện Hùng Vương, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về những thông tin sai lệch mà các bà mẹ thường gặp phải khi nuôi con bằng sữa mẹ cũng như cách khắc phục để nâng cao tỷ lệ nuôi con bằng sữa mẹ. Bệnh viện Mặt Trời Phú Quốc và tương lai y tế trên đảo Ngọc Điểm Chuẩn Năm 2026: Cập Nhật Từ Đại Học Dược Hà Nội và Đ… Phẫu Thuật Khẩn Cấp Cứu Mẹ Con Sản Phụ Vỡ Tử Cung và Bàng…
Thông Tin Sai Lệch Về Sữa Mẹ: Những Điều Cần Biết
– Xin chào Tiến sĩ. Theo bà, những hiểu lầm phổ biến nhất về sữa mẹ hiện nay là gì?
Tiến sĩ- Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp: Một trong những quan niệm sai lầm đang lan truyền trên mạng xã hội là cho rằng ngực nhỏ thì không thể có nhiều sữa, hoặc sữa mẹ không đủ chất dinh dưỡng. Ngoài ra, một số bà mẹ còn tin rằng sinh mổ sẽ không đủ sữa, hoặc cần phải bổ sung thực phẩm chức năng để có đủ sữa cho bé.
Các thông tin chưa được kiểm chứng này thực sự gây lo lắng cho nhiều bà mẹ. Thêm vào đó, có những hiểu lầm khác như việc cần phải bỏ sữa non hay trẻ khóc có nghĩa là mẹ thiếu sữa. Việc mua bán sữa mẹ qua mạng mà không có kiểm soát chất lượng cũng là một vấn đề nghiêm trọng.
– Liệu rằng xu hướng nuôi con bằng sữa mẹ của các bà mẹ trẻ hiện nay có gì khác biệt so với 5-10 năm trước không?
Tiến sĩ- Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp: Có sự thay đổi rõ rệt. Các bà mẹ trẻ hiện nay thường chủ động tìm hiểu thông tin về nuôi con bằng sữa mẹ và tham gia các lớp học tiền sản nhiều hơn. Họ có xu hướng vắt và trữ sữa, thay vì cho trẻ bú trực tiếp như trước đây.
Điều này cũng liên quan đến sự quan tâm của phụ nữ đến sự riêng tư khi cho con bú nơi công cộng, một thực tế khác biệt so với thế hệ trước đây.
– Hiện tại, tỷ lệ trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu tại TPHCM có cải thiện ra sao?
Tiến sĩ- Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp: Dữ liệu cụ thể từ Sở Y tế TP.HCM chưa được công bố, nhưng theo thông tin từ Cục Bà Mẹ và Trẻ Em cũng như WHO, tỷ lệ trẻ bú mẹ trong 6 tháng đầu trên toàn quốc đã tăng đáng kể từ 19,6% năm 2010 lên khoảng 45% vào năm 2025. Tại TP.HCM, theo cuộc điều tra MICS6, tỷ lệ trẻ được bú mẹ trong 1 giờ đầu sau sinh là 34%, cho thấy có những tín hiệu tích cực trong việc nuôi con bằng sữa mẹ.

Thẻ cho những bà mẹ hiến tặng sữa tại Bệnh viện Hùng Vương – Ảnh: T.T
Những Nguyên Nhân Khiến Bà Mẹ Khó Duy Trì Nuôi Con Bằng Sữa Mẹ
– Có những khó khăn nào khiến các bà mẹ không thể hoặc không muốn tiếp tục cho con bú?
Tiến sĩ- Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp: Nhiều bà mẹ cảm thấy khó khăn trong việc duy trì việc cho con bú vì thiếu thông tin và hỗ trợ sau sinh. Trẻ có thể ngậm bắt vú không đúng cách, khiến việc bú không hiệu quả. Mẹ cũng có thể bị đau sau sinh, mệt mỏi do thiếu ngủ.
Thêm vào đó, một số bà mẹ lo lắng về lượng sữa của mình, đặc biệt khi so sánh với trẻ bú sữa công thức. Các vấn đề như núm vú tụt hoặc nứt đầu vú cũng là những rào cản. Áp lực từ gia đình và thói quen cho trẻ ăn sữa công thức sớm cũng làm giảm tỷ lệ nuôi con bằng sữa mẹ.
– Có những thách thức nào thường xảy ra sau sinh khiến sản phụ dễ từ bỏ việc bú mẹ?
Tiến sĩ- Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp: Thường gặp các vấn đề như đau đầu vú, căng tức vú, tắc tia sữa, cùng lo lắng thiếu sữa và trẻ bú chưa hiệu quả. Cảm giác mệt mỏi, căng thẳng, cùng cảm giác cô đơn khi không có sự hỗ trợ từ người thân cũng dễ khiến sản phụ từ bỏ việc nuôi con bằng sữa mẹ.
– Bệnh viện Hùng Vương có những chương trình nào để hỗ trợ phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ?
Tiến sĩ- Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp: Bệnh viện đã triển khai nhiều mô hình hỗ trợ cho sản phụ từ trước sinh đến sau sinh. Ngay sau khi sinh, sản phụ sẽ thực hiện da kề da ít nhất 90 phút và được hỗ trợ bú mẹ sớm ngay cả khi sinh mổ.
Thai phụ cũng được tư vấn về nuôi con bằng sữa mẹ từ trước sinh. Nếu gặp khó khăn như núm vú tụt, bệnh viện sẽ can thiệp kịp thời để hỗ trợ bú đúng cách. Các sản phụ còn được chăm sóc dinh dưỡng và thư giãn bằng các bài massage.
Bệnh viện cũng có ngân hàng sữa mẹ, nơi cung cấp sữa mẹ an toàn cho trẻ có hoàn cảnh đặc biệt. Với các sản phụ, bệnh viện duy trì nhóm hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ tại tất cả các khoa, cung cấp video hướng dẫn và tư vấn cho các trường hợp cần giúp đỡ tiếp theo sau khi xuất viện.
– Các bà mẹ sinh mổ nên cho con bú khi nào là hợp lý?
Tiến sĩ- Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp: Theo khuyến cáo, trẻ sinh mổ cần được da kề da và cho bú càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng 1 giờ đầu sau sinh để kích thích tiết sữa và tăng cường gắn kết mẹ con.
– Nhiều bà mẹ khi trở lại làm việc đã gặp tình trạng mất sữa. Họ nên làm gì để duy trì nguồn sữa?
Tiến sĩ- Điều dưỡng Võ Thị Ngọc Diệp: Các bà mẹ nên tiếp tục cho con bú trực tiếp khi ở bên con, đồng thời cần vắt sữa đều đặn khoảng 3-4 giờ/lần trong khi làm việc để duy trì nguồn sữa. Sữa vắt được cần phải bảo quản đúng cách và không nên bỏ lỡ các cữ vắt sữa để tránh giảm lượng sữa.
Phóng viên: Xin cảm ơn bà vì những chia sẻ quý báu.
Hướng Dẫn Bảo Quản Sữa Mẹ
|
Điều kiện bảo quản |
|
| Nhiệt độ phòng (25-35°C) | Khoảng 4 giờ |
| Ngăn mát tủ lạnh (0-4°C) | 3-5 ngày |
| Ngăn đá tủ lạnh hai cánh | Khoảng 3 tháng |
| Tủ đông chuyên dụng (≤ -18°C) | Tốt nhất 6 tháng |
| Túi giữ lạnh có đá gel (2-4°C) | Khoảng 24 giờ |