Ung thư vú ngày càng trở thành một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt đối với phụ nữ. Tại Việt Nam, trong số lượng phụ nữ mắc phải căn bệnh này lên tới hơn 24.500 ca mỗi năm, có nhiều cách để phát hiện sớm ung thư vú, trong đó có phương pháp sàng lọc đơn giản tại các trạm y tế. Phương pháp này giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường chỉ trong khoảng 10 phút.
Tình Trạng Ung Thư Vú Tại Việt Nam
Bộ Y tế mới đây đã có những hướng dẫn cụ thể nhằm chuẩn hóa quy trình sàng lọc ung thư vú bằng khám lâm sàng tại tuyến y tế cơ sở. Theo thống kê từ Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC), số ca ung thư vú mới được ghi nhận ở Việt Nam vào năm 2022 khoảng 24.563 trường hợp, chiếm 13,6% tổng số bệnh nhân ung thư. Đặc biệt, gần 10.000 phụ nữ đã không may tử vong do căn bệnh này. Tại Sao Bệnh Nhân Ngày Càng Đặt Kỳ Vọng Cao Hơn Về Làm Đẹp? Hành Trình Cứu Sống Đầy Cảm Hứng Của Trẻ Sơ Sinh Tại Bệnh…
Hơn 24.500 phụ nữ mắc ung thư vú mỗi năm. Ảnh: Bệnh viện K
Phần lớn bệnh nhân thường phát hiện ung thư ở giai đoạn muộn, khi hiệu quả điều trị giảm sút. Hơn 60% trường hợp được phát hiện ở giai đoạn III và IV, với tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ đạt khoảng 74%. Vì vậy, việc thực hiện sàng lọc định kỳ là vô cùng cần thiết.
Thực tế, tỷ lệ phụ nữ thực hiện sàng lọc vẫn còn thấp. Hiện nay, tỷ lệ khám lâm sàng vú chỉ từ 22-51%, trong khi tỷ lệ tự khám vú chỉ đạt 14-19%. Sự thiếu hụt này cần được khắc phục thông qua các chương trình giáo dục sức khỏe cộng đồng.
Mặc dù phương pháp khám lâm sàng không đạt chính xác cao như các phương tiện chẩn đoán hình ảnh, nhưng vẫn có hiệu quả trong việc phát hiện các khối u xâm lấn, với độ nhạy đạt khoảng 54% và độ đặc hiệu lên tới 94%.
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, người bệnh nên được chuyển tới các cơ sở chuyên khoa phù hợp để được thăm khám, chẩn đoán và can thiệp kịp thời.
Quy Trình Khám Lâm Sàng Sàng Lọc Ung Thư Vú
Quá trình sàng lọc bao gồm 6 bước chính:
- Hỏi bệnh: Khai thác tiền sử bệnh án cá nhân và gia đình để đánh giá nguy cơ.
- Quan sát: Đánh giá sự thay đổi về kích thước và hình dáng của ngực để phát hiện dấu hiệu bất thường.
- Sờ nắn: Kiểm tra toàn bộ tuyến vú để tìm kiếm khối u hay sự biến đổi ở núm vú.
- Khám hạch vùng: Kiểm tra các hạch bạch huyết để xác định khả năng di căn.
- Ghi chép hồ sơ: Lưu trữ thông tin khám bệnh và kết quả.
- Đánh giá và tư vấn: Dựa trên kết quả để đề xuất kế hoạch điều trị và sàng lọc tiếp theo.
Theo đánh giá từ Bộ Y tế, mọi phụ nữ đều có nguy cơ mắc ung thư vú, và nguy cơ này sẽ tăng theo tuổi tác cùng với các yếu tố di truyền.
Đối với phụ nữ nằm trong nhóm nguy cơ trung bình, khuyến nghị là thực hiện khám lâm sàng từ 1-3 năm/lần. Đối với nhóm nguy cơ cao, nên thăm khám định kỳ 6-12 tháng/lần, và những người trẻ thuộc nhóm này bắt đầu sàng lọc từ 25 tuổi.
Bộ Y tế hướng dẫn quy trình sàng lọc ung thư vú chỉ trong khoảng 10 phút. Ảnh: Bích Thuỷ
Đối với phụ nữ từ 40 tuổi trở lên, bên cạnh các khám lâm sàng hàng năm, việc chụp X-quang tuyến vú định kỳ cũng được khuyến cáo, nhằm phát hiện bệnh sớm hơn.
Những phụ nữ có dấu hiệu bất thường cũng cần được kiểm tra ngay tại các cơ sở y tế.
Nhóm Phụ Nữ Có Nguy Cơ Cao Mắc Ung Thư Vú
Những phụ nữ có một trong các yếu tố sau sẽ được phân loại vào nhóm nguy cơ cao:
- Có thành viên trong gia đình mắc ung thư vú.
- Mang gene di truyền làm tăng nguy cơ ung thư.
- Có tiền sử xạ trị vùng ngực.
- Có tổn thương ung thư biểu mô tiểu thùy tại chỗ.
Toàn bộ quy trình khám lâm sàng kéo dài khoảng 10 phút, dễ dàng thực hiện tại các trạm y tế xã, phường, nhằm tăng cường cơ hội sống cho người phụ nữ. Những dấu hiệu nghi ngờ như khối u hay sự biến đổi da cần được chuyển ngay để điều trị kịp thời. Để tìm hiểu thêm về các hoạt động phòng chống sốt xuất huyết, bạn có thể tham khảo thêm thông tin tại Phường Ba Đình Tăng Cường Giám Sát Vệ Sinh Để Ngăn Ngừa Sốt Xuất Huyết.
