Một bệnh nhi đang được điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 – Ảnh: N. Tâm
Trao đổi với BS.CK2 Nguyễn Đình Văn, Trưởng khoa Ung bướu – Huyết học tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, ông cho biết cả nước hiện chỉ có khoảng 10 trung tâm chuyên điều trị ung thư cho trẻ em. Điều đáng lưu ý là mỗi năm Việt Nam có từ 3.000 đến 3.500 trẻ mắc bệnh này cần được chữa trị. Việc tập trung lượng bệnh nhi tại một số ít cơ sở tạo ra áp lực lớn cho các trung tâm về cả cơ sở vật chất lẫn khả năng điều trị. Liên Hoan Nghệ Thuật Ngành Y Tế 2026: Tăng Cường Đoàn Kết… Xử Phạt Dược Sĩ: Những Vi Phạm Về Chứng Chỉ Hành Nghề
Khó Khăn Trong Việc Thiếu Nhân Lực Chuyên Ngành
Bác sĩ Đình Văn cho biết rằng bệnh nhân ung thư nhi cần được hỗ trợ điều trị trong những điều kiện rất đặc thù, đặc biệt là kiểm soát nhiễm trùng. Tuy nhiên, tình trạng thiếu phòng điều trị vẫn diễn ra, dẫn đến việc không ít trẻ phải nằm chờ ở hành lang do không đủ giường bệnh.
Hơn nữa, vai trò của các cơ sở y tế tuyến dưới trong việc hỗ trợ cho các bệnh viện lớn vẫn chưa phát huy hết mức. Các kỹ thuật hỗ trợ cơ bản như xử lý sốt, giảm bạch cầu hạt, truyền máu hay theo dõi điều trị trong giai đoạn duy trì chưa thật sự được thực hiện tốt tại các bệnh viện nhỏ.
Thực tế còn một vấn đề nghiêm trọng hơn là thiếu hụt nhân lực. Trong khi chỉ có dưới 100 bác sĩ trên toàn quốc có khả năng điều trị ung thư cho trẻ em, thì ngành ung thư cho người lớn còn có phần dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm bác sĩ. Đối với điều dưỡng, số lượng có thể nhiều hơn nhưng họ cũng cần các kỹ năng chuyên sâu như truyền hóa chất và theo dõi độc tính thuốc, vẫn chưa được trang bị đầy đủ.
Thêm vào đó, ung thư nhi không phải là lĩnh vực thu hút được nhiều bác sĩ, ngay cả tại những bệnh viện lớn như Bệnh viện Nhi Đồng 2. Sự quan tâm đối với việc đào tạo chuyên sâu trong lĩnh vực này còn nhiều hạn chế.
Các chương trình học hiện tại tại các trường đại học vẫn chủ yếu tập trung vào ung thư người lớn, trong khi các chương trình đào tạo dành riêng cho ung thư nhi còn rất ít ỏi. Chỉ gần đây, Trường Đại học Y Dược TPHCM mới mở chương trình chuyên khoa 2 về huyết học – ung bướu, tuy nhiên mà việc đào tạo sau đại học trong lĩnh vực này vẫn chưa đủ.
Để nâng cao khả năng điều trị ung thư nhi, cần có cái nhìn đúng về tình trạng thực sự của bệnh lý này và cần đầu tư cho nó, đặc biệt khi tỷ lệ chữa khỏi là rất khả quan. Đầu tư cho điều trị ung thư nhi không chỉ mang lại lợi ích cho từng bệnh nhi mà còn góp phần vào sự phát triển của xã hội.
Một trong những giải pháp quan trọng là mở rộng hệ thống điều trị, tăng cường sự kết nối giữa các trung tâm lớn và nhỏ, giúp tuyến dưới có thể hỗ trợ tốt hơn trong quá trình điều trị và chăm sóc bệnh nhi, bác sĩ Đình Văn đã kiến nghị.
Tỷ Lệ Chữa Khỏi Ung Thư Nhi Có Thể Lên Đến Trên 70%
Nhiều người vẫn chưa nhận thức đúng rằng trẻ em cũng có thể mắc ung thư, thậm chí nhiều người trong ngành y cũng ngạc nhiên về điều này. Quan niệm sai lầm rằng trẻ nhỏ không tiếp xúc với hóa chất hay các yếu tố môi trường nên họ ít có khả năng mắc bệnh là một trong những lý do khiến ung thư nhi chưa được chú ý đúng mức.
Theo thống kê tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, trong khoảng 5 năm qua, khoa đã quản lý hơn 1.700 bệnh nhi ung thư, và riêng năm 2024 đã phát hiện hơn 400 trường hợp mới. Nếu xét trên toàn quốc, con số này không phải là quá lớn so với ung thư ở người lớn, nhưng phương pháp chẩn đoán và điều trị cho ung thư nhi hoàn toàn khác biệt.
Đối với bệnh ung thư ở người trưởng thành, tầm soát là rất quan trọng nhằm phát hiện sớm để kịp thời chữa trị. Ngược lại, triệu chứng ung thư ở trẻ em thường xuất hiện đột ngột và rõ ràng, do đó tầm soát đại trà không phải là biện pháp tối ưu cho việc phát hiện bệnh ở trẻ.
Bác sĩ Đình Văn nhấn mạnh rằng ung thư nhi nếu không được nhận diện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong, và trẻ em có thể bị chẩn đoán nhầm với các bệnh khác như nhiễm trùng huyết hay các bệnh lý nhiễm trùng khác.
Trên thế giới, tỷ lệ chữa khỏi ung thư nhi tại các quốc gia phát triển có thể lên tới 90%. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho thấy tỷ lệ này có thể đạt trên 70%. Cần tách biệt giữa tỷ lệ chữa khỏi và tỷ lệ sống sót, vì tỷ lệ sống nằm ở mức cao hơn, trong khi tỷ lệ chữa khỏi thì thể hiện số bệnh nhân đã hoàn toàn khỏi bệnh.
“Khi điều trị ung thư nhi đạt kết quả tốt, không chỉ cứu sống một bệnh nhi mà còn mở ra cho em cơ hội sống, học tập và phát triển lâu dài,” bác sĩ Đình Văn chia sẻ.
Tình Trạng Ung Thư Nhi Tăng Qua Từng Năm
Bác sĩ Đình Văn cũng chỉ ra rằng trong điều trị ung thư nhi, ngoài khoản chi phí thuốc men, gia đình cũng phải đối mặt với nhiều chi phí khác như đi lại, chỗ ở và sinh hoạt, đây là gánh nặng lớn cho những gia đình có con mắc bệnh.
Khi trẻ em phải được chăm sóc, các bậc phụ huynh thường phải nghỉ việc để chăm sóc cho con, điều này có thể làm giảm thu nhập của gia đình trong thời gian dài.
Ung thư nhi đã có dấu hiệu gia tăng qua từng năm, nhưng sự gia tăng này không giống với ung thư ở người lớn. Tăng trưởng bệnh ung thư ở người lớn thường liên quan đến các yếu tố như tuổi tác, môi trường, lối sống và tầm soát bệnh sớm.
Còn đối với ung thư nhi, việc gia tăng số trường hợp được phát hiện chủ yếu do hệ thống y tế phát triển hơn, việc chuyển tuyến và kết nối giữa các cơ sở y tế hiệu quả hơn, giúp nhiều bệnh nhân ung thư nhi được chẩn đoán và điều trị tốt hơn. Điều này cũng nhờ vào sự cải thiện trong năng lực điều trị, giúp phát hiện và tiếp nhận nhiều bệnh nhi hơn.
Ca ghép gan đầu tiên tại khu vực phía Nam cho bệnh nhi ung thư biểu mô tế bào gan
